Loading...

Κατηγορία: Μητρική γλώσσα

Γεωργία  Παπαδάκη: Ελευθερία

    Μία βαθύτατα ελληνική λέξη και έννοια είναι η ἐλευθερία. Παράγεται από το επίθετο ἐλεύθερος, το οποίο ανάγεται σε ινδοευρωπαϊκή ρίζα (e)leudh– (=αυξάνω) και απαντά ήδη στη Γραμμική Β΄ των [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: Νυστακτής  

       Άλλη μία ποιητική λέξη ανασύρουμε από το παρελθόν, το νυστακτής, που   προσδιορίζει το ουσιαστικό ὕπνος. Παράγεται από το ρήμα νυστάζω, παράγωγο αυτό, κατά μία άποψη, του νευστάζω (← νεύω [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: Άγω και φέρω – Σέρνω / τραβώ (κάποιον) από τη μύτη

      Αυτές οι δύο εκφράσεις του καθημερινού μας λόγου έχουν φθάσει ώς τις μέρες μας από τους αρχαίους χρόνους.       Και πρώτα η φράση ἄγω καὶ φέρω (ἄγομαι καὶφέρομαι στην [ … ]

ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΠΑΔΑΚΗ, Μητρική Γλώσσα: ΑΓΑΛΜΑ ‒ ΦΑΡΜΑΚΟ  

      Τις δύο αυτές λέξεις της αρχαίας ελληνικής που τις χρησιμοποιούμε αμετάβλητες, χωρίς καμιά διαφοροποίηση στον τύπο τους, επιλέξαμε να τις δούμε εδώ σε δύο αποσπάσματα από τον πλατωνικό διάλογο [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη: ΕΞΩΛΗΣ  ΚΑΙ  ΠΡΟΩΛΗΣ  

        Η φράση αυτή, που τη χρησιμοποιούμε για άνθρωπο εντελώς ανήθικο, διεφθαρμένο, είναι απολίθωμα αρχαίας έκφρασης που διατηρήθηκε στη γλώσσα μας μέχρι τις μέρες μας.           Οι λέξεις «εξώλης» και «προώλης» [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη:  ΑΝΘΡΩΠΟΣ  

       Το ουσιαστικό ἄνθρωπος είναι μία από τις παλαιότερες ελληνικές λέξεις, καθώς τη συναντούμε ήδη στη Γραμμική γραφή Β΄ με τον τύπο α-to–ro–qo.        Για την ετυμολογία της έχουν διατυπωθεί [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη:    ΕΠΑΝΘΕΩ — ΕΞΑΝΘΕΩ

Το ρήμα ἐπανθέω  ( ἐπί + ἀνθέω ) της αρχαίας ελληνικής σημαίνει κατά λέξη «ανθίζω». Κυρίως όμως χρησιμοποιήθηκε με μεταφορική σημασία για κάτι που σχηματίζεται πάνω σε μια επιφάνεια, προσδίδοντας [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη:  ΚΤΕΝΙΖΩ (κείμενο) 

      Η λέξη κτενίζω έχει και αυτή επιβιώσει αναλλοίωτη από την αρχαία ελληνική γλώσσα και είναι  παράγωγο του ουσιαστικού κτείς,-ενός, (ὁ) = κ(χ)τένι, κ(χ)τένα (μεταγενέστεροι  τύποι του ίδιου ουσιαστικού). Είναι [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη:   Βοτρυοσταγής  

        Βοτρυοσταγής -ές: ένα επίθετο της αρχαίας ελληνικής με ποιητική εικονογραφική δύναμη. Είναι σύνθετο, αποτελούμενο από το ουσιαστικό βότρυς– υος, (ὁ), που σημαίνει τσαμπί, και το ρήμα στάζω. [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη: Δώρον άδωρον

      Πρόσφατα ασχοληθήκαμε με την παροιμιακή έκφραση των αρχαίων βίος ἀβίωτος. Με τον  ίδιο τρόπο έχει σχηματιστεί άλλη μία παροιμία, η φράση δῶρον ἄδωρον, που συναντούμε σε έναν στίχο της [ … ]