Loading...

Κατηγορία: Μητρική γλώσσα

Γεωργία  Παπαδάκη: ΕΞΩΛΗΣ  ΚΑΙ  ΠΡΟΩΛΗΣ  

        Η φράση αυτή, που τη χρησιμοποιούμε για άνθρωπο εντελώς ανήθικο, διεφθαρμένο, είναι απολίθωμα αρχαίας έκφρασης που διατηρήθηκε στη γλώσσα μας μέχρι τις μέρες μας.           Οι λέξεις «εξώλης» και «προώλης» [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη:  ΑΝΘΡΩΠΟΣ  

       Το ουσιαστικό ἄνθρωπος είναι μία από τις παλαιότερες ελληνικές λέξεις, καθώς τη συναντούμε ήδη στη Γραμμική γραφή Β΄ με τον τύπο α-to–ro–qo.        Για την ετυμολογία της έχουν διατυπωθεί [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη:    ΕΠΑΝΘΕΩ — ΕΞΑΝΘΕΩ

Το ρήμα ἐπανθέω  ( ἐπί + ἀνθέω ) της αρχαίας ελληνικής σημαίνει κατά λέξη «ανθίζω». Κυρίως όμως χρησιμοποιήθηκε με μεταφορική σημασία για κάτι που σχηματίζεται πάνω σε μια επιφάνεια, προσδίδοντας [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη:  ΚΤΕΝΙΖΩ (κείμενο) 

      Η λέξη κτενίζω έχει και αυτή επιβιώσει αναλλοίωτη από την αρχαία ελληνική γλώσσα και είναι  παράγωγο του ουσιαστικού κτείς,-ενός, (ὁ) = κ(χ)τένι, κ(χ)τένα (μεταγενέστεροι  τύποι του ίδιου ουσιαστικού). Είναι [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη:   Βοτρυοσταγής  

        Βοτρυοσταγής -ές: ένα επίθετο της αρχαίας ελληνικής με ποιητική εικονογραφική δύναμη. Είναι σύνθετο, αποτελούμενο από το ουσιαστικό βότρυς– υος, (ὁ), που σημαίνει τσαμπί, και το ρήμα στάζω. [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη: Δώρον άδωρον

      Πρόσφατα ασχοληθήκαμε με την παροιμιακή έκφραση των αρχαίων βίος ἀβίωτος. Με τον  ίδιο τρόπο έχει σχηματιστεί άλλη μία παροιμία, η φράση δῶρον ἄδωρον, που συναντούμε σε έναν στίχο της [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη: ΠΕΡΙΣΦΥΡΙΟΝ

Όταν παρουσιάσαμε την αρχαία ελληνική λέξη κυματωγή (κείμενό μας της 17ης Νοεμβρίου 2017), επισημάναμε τη σπουδαιότητά της από την άποψη ότι αποδίδει μονολεκτικά αυτό που στη νεοελληνική διατυπώνεται περιφραστικά. Το [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη:  ΠΡΟΙΚΑ

         Ο θεσμός της προίκας ‒ στην αρχαία ελληνική προίξ-κὸς (ἡ)1 ‒ έχει πανάρχαιες ρίζες. Αρχικά, στην ομηρική εποχή, ήταν ο μνηστήρας που πρόσφερε δώρα στον πεθερό του, προέκταση αυτό [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: Ποικιλείμων  

     Στο κείμενό μας της 17ης Απριλίου, με αφορμή τη λέξη «σφουγγάρι», κάναμε λόγο για τον Αισχύλο, τον μεγαλοφυή δραματουργό της αρχαιότητας και αναφερθήκαμε επιγραμματικά στα στοιχεία που καθιστούν την [ … ]