Loading...

Ετικέτα: μητρική γλώσσα

Γεωργία  Παπαδάκη: Το ’να χέρι νίβει τ’ άλλο και τα δυο το πρόσωπο ‒ Έρχομαι στα χέρια

            Δύο φράσεις της καθομιλουμένης επινοημένες με βάση το ουσιαστικό «χέρι», οι οποίες έχουν αρχαιοελληνική προέλευση.      Η πρώτη, παροιμία που χρησιμοποιείται για τις περιπτώσεις όπου υπάρχουν [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: ΗΔΥΠΝΟΟΣ

       Μία ποιητική λέξη της αρχαίας Ελληνικής με αισθαντική αύρα είναι το σύνθετο επίθετο ἡδύπνοος-ον ή συνηρημένο ἡδύπνους-ουν. Στον σχηματισμό του ως πρώτο συνθετικό έχει το επίθετο ἡδύς, το οποίο [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη:  ΨΩΜΙ – ΑΡΤΟΣ

        Η λέξη «ψωμί» με την οποία η νεοελληνική γλώσσα αντικατέστησε τον ἄρτον  της αρχαίας ελληνικής έχει σχηματιστεί από τον μεταγενέστερο τύπο «ψωμίον», που σημαίνει τεμάχιο άρτου και είναι υποκοριστικό [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη : Μελεδώνη  

    Άλλη μία ωραία λέξη της Αρχαίας Ελληνικής, με μουσικό ήχο παραγόμενο από τις όμορφες συλλαβές και τα γράμματά της, είναι το ουσιαστικό μελεδώνη  ή μελεδών-ῶνος (ἡ) ή μεληδών. Σημαίνει [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: ΤΕΝΤΩΝΩ  ΤΟ  ΣΧΟΙΝΙ    

  Η έκφραση αυτή της καθομιλουμένης, η οποία σημαίνει εξωθώ μια κατάσταση στα άκρα, έχει τις ρίζες της στην ακριβώς αντίστοιχη παροιμιακή φράση του αρχαίου κόσμου τείνω τὸ καλῴδιον, και [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη : ΑΕΡΣΙΝΟΟΣ  ‒  ΑΝΘΟΣΜΙΑΣ

      Οι δύο παραπάνω ωραίες, εύηχες λέξεις απαντούν στα αρχαία κείμενα να συνοδεύουν το ουσιαστικό οἶνος, όπως και το επίθετο νεκταροσταγής, στο οποίο αναφερθήκαμε στο κείμενό μας της 10ης Απριλίου 2019. [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη : Ύφαλος  ‒  Σχοινί

      Δύο ενδιαφέρουσες για την προέλευσή τους ελληνικές λέξεις  ‒ η πρώτη έχει μείνει αμετάβλητη στο διάβα των αιώνων, η άλλη διαφοροποιείται ως προς την κατάληξη ‒ τις οποίες θα [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη, Μητρική γλώσσα: Πυρσοχαίτης 

    Αυτή η ωραία σύνθετη λέξη της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την παραστατική ποιητικότητά της απαντά σε έναν στίχο του ποιητή Βακχυλίδη. ΄Εχει σχηματιστεί από το επίθετο πυρσ(ρ)ός –ή –όν, [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη – Μητρική γλώσσα:                       ΧΑΙΡΕΤΕ  ‒  ΓΕΙΑ

       Στην καθημερινή μας ζωή έχουμε τις παραπάνω λέξεις ως καθιερωμένο τρόπο χαιρετισμού ή αποχαιρετισμού, όπως συνέβαινε και στην αρχαιότητα‒  εμείς χρησιμοποιούμε επίσης και τον σύνθετο, με δύο λέξεις, χαιρετισμό [ … ]

Γεωργία  Παπαδάκη: Ελευθερία

    Μία βαθύτατα ελληνική λέξη και έννοια είναι η ἐλευθερία. Παράγεται από το επίθετο ἐλεύθερος, το οποίο ανάγεται σε ινδοευρωπαϊκή ρίζα (e)leudh– (=αυξάνω) και απαντά ήδη στη Γραμμική Β΄ των [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: Νυστακτής  

       Άλλη μία ποιητική λέξη ανασύρουμε από το παρελθόν, το νυστακτής, που   προσδιορίζει το ουσιαστικό ὕπνος. Παράγεται από το ρήμα νυστάζω, παράγωγο αυτό, κατά μία άποψη, του νευστάζω (← νεύω [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: Άγω και φέρω – Σέρνω / τραβώ (κάποιον) από τη μύτη

      Αυτές οι δύο εκφράσεις του καθημερινού μας λόγου έχουν φθάσει ώς τις μέρες μας από τους αρχαίους χρόνους.       Και πρώτα η φράση ἄγω καὶ φέρω (ἄγομαι καὶφέρομαι στην [ … ]