«Ο Πατέρας» του Αυγούστου Στρίντμπεργκ στο Θέατρο Καλλιρόης παρουσιάζεται σε μια εκπληκτική μετάφραση τής πολύπειρης περί τα σκανδιναβικά Ερατώς Τριανταφυλλίδη και σε ευρηματική σκηνοθεσία τού επίσης έμπειρου στην αναζήτηση τού τραγικού διακριτικού και χαμηλόφωνου θεατρανθρώπου Κωστή Καπελώνη που εδώ και τώρα μεγαλουργεί χωρίς υπερβολή, γιατί αναδεικνύει τον εσωτερικό πυρήνα αυτού τού αστικού δράματος.
«Ο Πατέρας» του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, έτσι όπως παρουσιάζεται στο Θέατρο Καλλιρόης σε καινοτόμα σκηνοθεσία Κωστή Καπελώνη δεν είναι απλώς μια μάχη των φύλων, είναι η αρχετυπική μανιχαϊστική σύγκρουση τού Αρσενικού με το Θηλυκό. Είναι παρόμοιο με τη σύγκρουση μεταξύ Κλυταιμνήστρας και Αγαμέμνονα. Πρόκειται για μια συμπαντική διαμάχη, όπου στον Στρίντμπεργκ η Γυναίκα αναδεικνύεται δυνατότερη, ενώ στην αισχύλεια «Ορέστεια» η Αθηνά (που δεν έχει γεννηθεί από γυναίκα) δίνει την καθοριστική αθωωτική ψήφο στον άνδρα, πρίγκιπα, κληρονόμο και διάδοχο Ορέστη (σύμφωνα με το πατριαρχικό πρότυπο).
Μπορεί οι φαλλοκράτες, επεκτατικοί, αυταρχικοί, κακοποιητικοί άντρες να έχουν/είχαν υπέρ τους ένα ολόκληρο σύστημα κοινωνικοπολιτικών αξιών, οι καταπιεσμένες/κακοποιημένες γυναίκες όμως αξιοποιούν την κληρονομημένη από τις Αμαζόνες σοφία τής Μάννας Παν-Γαίας και αντιδρούν ως αλεπούδες (πονηρές μεν, αποτελεσματικώς πολυμήχανες δε).
Πολλοί έγκυροι διανοητές μιλάνε ήδη πριν από τον ερχομό τού εικοστού πρώτου αιώνα για την Επιστροφή τής Μεγάλης Μητέρας Θεάς. Σήμερα η γυναίκα είναι σε πλεονεκτικότερη θέση από ό,τι ήταν έναν αιώνα πριν.
Ευριπίδης, Ίψεν και Στρίντμπεργκ την απελευθέρωσαν εν μέρει από τα πολιτικά δεσμά της, μένει όμως ακόμα πολύς δρόμος να διανυθεί, ειδικά στην γειτονική ήπειρο τής Ασίας, όπου τα βασικά Ανθρώπινα Δικαιώματα καταπατώνται κατάφωρα.
Στην παράσταση τώρα, η όψις μανιχαϊστική, με μπαρόκ αισθητική, με χρήση τεχνητής ομίχλης, υπογραμμίζει τη βαθύτερη σύγκρουση Φωτός-Σκότους, Αλήθειας-Ψεύδους… μόνο που τα αποτελέσματα δεν είναι τόσο ευοίωνα.
Νικάει ο πλέον ισχυρός σύμφωνα με τον Νόμο τής Ζούγκλας.
Αυτό είναι όλο. Όπως και στον μονόπρακτο μονόλογο τού Αύγουστου Στρίντμπεργκ «Η πιο δυνατή» (που μοιάζει σαν προσχέδιο αυτού τού κορυφαίου δράματος).
Εξαιρετικές, καθηλωτικές, ανατριχιαστικές ερμηνείες, στη μεθόριο μεταξύ γερμανικού ρομαντισμού, μελοδράματος και αρχαίας τραγωδίας.
ΑΞΙΟΜΝΗΜΟΝΕΥΤΟΙ ΚΑΙ ΑΞΙΕΠΑΙΝΟΙ ΟΛΕΣ/ΌΛΟΙ ΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Συγγραφέας: Αύγουστος Στρίντμπεργκ
Μετάφραση: Ερατώ Τριανταφυλλίδη
Σκηνοθεσία: Κωστής Καπελώνης
Σκηνικά: Αντρέας Σαραντόπουλος
Κοστούμια: Αντρέας Σαραντόπουλος
Μουσική: Αλέξανδρος Μαράκης
Φωτισμοί: Κωστής Καπελώνης
Παίζουν: Γιώργος Κροντήρης, Δέσποινα Πόγκα, Βέρα Χατζηϊακώβου, Χρήστος Συριώτης, Πέτρος Πέτρου, Γεωργία Σωτηριανάκου, Αλέξανδρος Μαράκης.
Μακάρι να βλέπαμε κάθε μέρα τέτοιες παραστάσεις που σε διδάσκουν δια του αντιθέτου παραδείγματος.
Καλόν είναι να το δουν όλοι οι νέοι (ανεξαρτήτως φύλου και ερωτικών πεποιθήσεων) προτού αποφασίσουν να δεσμευθούν με κοινωνικές-οικονομικές συμβάσεις.
Η επιμέλεια των παιδιών είναι ένα σοβαρό θέμα στα χρόνια τής υλιστικής ευδαιμονίας και τής αντιπνευματικής, αντιποιητικής αθεϊας.
Σκοτώνοντας την έννοια τού θεϊκού σκοτώσαμε την ελπίδα μέσα μας. Και δίχως ελπίδα αφόρητος ο βίος, ανίατη η σύμφυτη υπαρξιακή αγωνία…
Πεθαίνοντας ο Στρίντμπεργκ πρόλαβε να πει: «Δεν υπάρχει τίποτα το προσωπικό». Ή μήπως υπάρχει; Προσωπικές είναι οι επιλογές μας και ο τρόπος που επιλέγουμε να διαχειριστούμε τις δυσκολίες ως προκλήσεις για αυτοβελτίωση. Δεν διαφέρουν τα εμπόδια, η τεχνική που τα υπερπηδάμε ή τα παρακάμπτουμε διαφοροποιείται…
Μια παράσταση με πολλές ενδιαφέρουσες ιδέες που καλόν είναι να ιδωθεί πλείστες όσες φορές…
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας https://konstantinosbouras.gr ποιητής, θεατρολόγος, μεταφρασεολόγος και κριτικός
info:
