Κατηγορία: Μητρική γλώσσα

Γεωργία Παπαδάκη : ΄ΑΜ’ ΕΠΟΣ, ΄ΑΜ’ ΕΡΓΟΝ  ⸺ ΟΥΚ ΑΝ ΛΑΒΟΙΣ  ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΜΗ ΕΧΟΝΤΟΣ

Οι παραπάνω δύο φράσεις έχουν διασωθεί από τα αρχαία Ελληνικά και έχουν περάσει στη νεοελληνική με την αυτούσια αρχική τους μορφή. Και κατά πρώτον: « ΄Αμ’ έπος, άμ’ έργον», παροιμιακή [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: Λειτουργίες της ανθρώπινης φυσιολογίας. Μέρος Α. ΛΟΞΥΓΓΑΣ – ΦΤΑΡΝΙΣΜΑ – ΓΑΡΓΑΛΑΩ.

Ο λόξυγγας ή λόξιγκας είναι ἡ λὺγξ-γγὸς των αρχαίων. Κατά μία εκδοχή η δυσετυμολόγητη λέξη λόξυγγας-λόξιγκας σχηματίστηκε από τον αμάρτυρο τύπο κλόξ-υγγας ← κλῶξος, ρηματικό ουσιαστικό τού αρχαίου κλώζω= κρώζω, [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: ΛΕΥΚΑΝΘΗΣ κ.ά.

Σε ένα πρόσφατο άρθρο μας1 παρουσιάσαμε κάποιες ωραίες λέξεις της αρχαίας Ελληνικής, σύνθετες με πρώτο συνθετικό το ουσιαστικό ἄνθος. Στο παρόν κείμενο συνεχίζουμε το κορφολόγημα από τον πολυάνθεμο αρχαιοελληνικό γλωσσικό [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη. ΦΟΒΑΤΑΙ  ΚΑΙ  ΤΗ  ΣΚΙΑ ΤΟΥ

        Στη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της ελληνικής γλώσσας, κάποιες εκφράσεις διατηρούνται στη Νέα Ελληνική με αυτούσια την αρχική μορφή τους· άλλες όμως έχουν επιβιώσει ώς τις μέρες μας μορφολογικά [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη. ΧΑΜΩ – ΧΑΜΑΙ

Το νεοελληνικό επίρρημα της καθομιλουμένης «χάμω» είναι παραλλαγμένος τύπος του αρχαίου χαμαί, σχηματισμένος με αναβιβασμό του τόνου και με την κατάληξη –ω κατά τα επιρρήματα πάνω, κάτω, έξω. Στο Δ [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη ΑΝΘΕΜΟΡΡΥΤΟΣ

Η ελληνική γλώσσα έχει δημιουργήσει έναν μεγάλο αριθμό λέξεων από το ουσιαστικό ἄνθος, απλών και σύνθετων. Εξ αυτών πολλές  είναι σε συνεχή χρήση από τους αρχαίους χρόνους μέχρι σήμερα, άλλες [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: ΕΞΩ ΦΡΕΝΩΝ

     Η παραπάνω παγιωμένη έκφραση της Νέας Ελληνικής είναι επίσης επιβίωση από τους αρχαίους χρόνους. Δήλωνε άνθρωπο που έχασε τα λογικά του, και εμείς σήμερα τη χρησιμοποιούμε με τη σημασία [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: ΣΥΚΟΦΑΝΤΗΣ – ΣΥΚΑ

     Η λέξη συκοφάντης έχει επιβιώσει ώς τις μέρες μας από την αρχαιότητα με την ίδια σημασία, του ανθρώπου που κατηγορεί ψευδώς ή διαβάλλει κάποιον. Είναι λέξη σύνθετη, η οποία [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: ΗΛΙΟΜΑΝΗΣ

     Μία ωραία εννοιολογικά και ηχητικά σύνθετη λέξη, που οφείλει τη μουσικότητά της κατά κύριο λόγο στο πρώτο συνθετικό, το ουσιαστικό ἥλιος με το δεσπόζον υγρό σύμφωνο λ, για το [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: ΦΙΔΙ ΣΤΟΝ ΚΟΡΦΟ (ΜΟΥ)

      Η παραπάνω παροιμιακή φράση, που σημαίνει «εμπιστεύομαι, βοηθώ άνθρωπο ύπουλο ο οποίος θα αποδειχθεί αχάριστος ή εχθρός μου», μας έρχεται από τους αρχαίους χρόνους  και είναι παρμένη από τους [ … ]

Γεωργία Παπαδάκη: ΕΥΑΓΚΑΛΟΣ

      Μία λέξη που διαθέτει μεγαλοπρεπή αύρα1 και την οποία, δυστυχώς, η νεοελληνική δεν τη διέσωσε ώς τις μέρες μας χάνοντας τη δυνατότητα της μονολεκτικής απόδοσης του υπ’ αυτής σημαινομένου, [ … ]