Τα σκυλιά μπορούν να είναι τρυφερά, οι άνθρωποι όχι.
Μπριζίτ Μπαρντό
Στη χρυσή δεκαετία του ’50 η Μπριζίτ Μπαρντό (Brigitte Bardot) ήταν όχι μόνο η Κίρκη της εφηβείας μου, αλλά και το σύμβολο του σεξ σε ολόκληρο το ανδρικό φύλο. Έβλεπα, θυμάμαι, κορίτσι στο δρόμο με χτενισμένα τα μαλλιά ‘αλογοουρά’ και αμέσως η μορφή της ερχόταν στη σκέψη μου. Ναι, η Μπε Μπε ( Β.Β. )- όπως την αποκαλούσαν στο στενό φιλικό της περιβάλλον – ήταν η γυναίκα που λανσάρισε αυτό το χτένισμα το 1954, δύο χρόνια, μάλιστα, πριν από το Και ο θεός έπλασε τη γυναίκα, την ταινία του Ροζέ Βαντίμ που της χάρισε παγκόσμια φήμη. Και το λέω αυτό, γιατί λίγοι το ξέρουν, ότι η Μπαρντό – πριν από την ταινία του Βαντίμ – είχε κάνει ήδη κινηματογραφική καριέρα. Κατά τη διάρκεια, λοιπόν, των γυρισμάτων της ταινίας Τρωικός Πόλεμος, όπου η Μπαρντό υποδύεται την ωραία Ελένη, έκανε στη Ρώμη μια δημόσια εμφάνιση με τα μαλλιά ‘αλογοουρά’, που ξάφνιασε και προκάλεσε κύματα ενθουσιασμού στο γυναικείο φύλο, γιατί έδινε όχι μόνο μια πρόχειρη λύση στο χτένισμα τους, αλλά και ένα αισθητικά υπέροχο και άγνωστο ως τότε προφίλ στο γυναικείο πρόσωπο.
Μπορεί να λέμε σήμερα με αυτή την ονομασία αυτό το χτένισμα, τότε όμως που το επέβαλε η Μπαρντό ως μια από τις συνεισφορές της στην αισθητική και στη γυναικεία μόδα δεν είχε όνομα. Κάτι ανάλογο μπορούμε να πούμε και για το μαγιό μπικίνι που έγινε συνώνυμο του σώματος αυτής της γυναίκας που δάνεισε αργότερα το υπέροχο προφίλ του προσώπου της στη γαλλική δημοκρατία για το νόμισμα της χώρας της.
Ο Ροζέ Βαντίμ – ο πιο διάσημος από τους συζύγους της Μπριζίτ Μπαρντό – , στην αυτοβιογραφία του Από το ένα αστέρι στο άλλο που έγραψε για τους τρεις μεγάλους έρωτες της ζωής του: τη Ζαν Μορό, την Τζέιν Φόντα και τη Μπριζίτ Μπαρντό, λέει για την τελευταία ότι η Αφροδίτη του Μποτιτσέλι – που αναδύεται, ίδια θεά, μέσα από μια μαργαριταρένια αχιβάδα – έδωσε τη θέση της στη Μπριζίτ Μπαρντό. Ο γάμος της με τον Βαντίμ έγινε τον Δεκέμβριο του 1952 και κράτησε ως τον ίδιο μήνα του 1957. Παρά τον χωρισμό τους και τις πάμπολλες ερωτικές σχέσεις που είχε η Μπαρντό, δεν έπαψαν ποτέ να είναι δυο καλοί φίλοι και συνεργάτες. Θα ρωτήσετε: Γιατί όχι και εραστές; Την απάντηση δίνει ο νομπελίστας ποιητής:
δυο φορές τ’ ωραίο δε γίνεται.
( Μαρία Νεφέλη )
Και ήταν, πράγματι, τόσο αληθινή και σταθερή η φιλία τους, ώστε το 2000 που πέθανε ο Βαντίμ, η Μπαρντό στάθηκε, στις δύσκολες αυτές στιγμές του Βαντίμ, σαν αδελφή και σύζυγος στο πλευρό του. Τέτοια γυναίκα ήταν.
Από τη στιγμή όμως που, στα μέσα της δεκαετίας του ’70, γύρισε την πλάτη στον κινηματογράφο, στην παγκόσμια φήμη και στη συναναστροφή με τους ανθρώπους, για ν’ αποδυθεί στον αγώνα της για τα δικαιώματα των ζώων, παύοντας συνάμα να είναι η «γατούλα του σεξ», έπαψε να είναι – για μένα τουλάχιστον – αυτό που έβλεπαν κάποτε τα μάτια της εφηβείας μου, και ανέβηκε στη συνείδησή μου τόσο, που άρχισα – όσο κι αν φαίνεται σε μερικούς υπερβολικό ή παράξενο – να τη βλέπω ως μια σοβαρή και σημαντική γυναικεία προσωπικότητα. Θυμηθείτε μόνο την ανθρώπινη βαρβαρότητα στην δολοφονία του Όλιβερ, του σκυλιού στην Αράχοβα, για να εκτιμήσετε το γεγονός ότι μέσα στα πλούτη, τα μεγαλεία και τη λάμψη της δόξας που γνώρισε αυτή η γυναίκα, τ’ άφησε όλα πίσω της και προτίμησε αυτό που εμείς οι άλλοι, οι πιο πολλοί τουλάχιστον, στη θέση της ούτε καν θα σκεφτόμασταν: τα δικαιώματα των ζώων, δικαιώματα για τα οποία εκείνη την εποχή κανείς δεν ενδιαφερόταν.
Και μόνο γι’ αυτή την επιλογή της, με την οποία έδωσε ένα νόημα στη ζωή της, κλίνω το γόνυ στη μνήμη της και στον ανυποχώρητο και ανιδιοτελή αγώνα της για την προστασία των ζώων! Ο πολιτισμός της, τίτλος ευγενείας σε αυτή τη σπουδαία και όμορφη γυναίκα, αν μπορούσε να μετατραπεί σε λόγια, θα έλεγε κυρίως σ’ εκείνους που αντιπαθούν τα ζώα: «Κανείς δεν είναι υποχρεωμένος ν’ αγαπάει τα ζώα. Έχει όμως ηθική υποχρέωση να σέβεται τα δικαιώματά τους, αν θέλει να λογίζεται πολιτισμένος ή το λιγότερο άνθρωπος». Λόγια που θα μπορούσαν, βέβαια, να είχαν ειπωθεί και από τη Μπριζίτ Μπαρντό, αν δεν τα είχε πει με άλλο τρόπο: τον αγώνα της για τ’ ανυπεράσπιστα ζώα.
Κλείνω το κείμενο με τούτο το περιστατικό: Όταν κάποτε τη ρώτησαν αν θα μπορούσε να μείνει δίπλα σε έναν άνδρα από τρυφερότητα ακόμα κι όταν θα έπαυε να την ενδιαφέρει ερωτικά, η Μπαρντό – αν και είχε δώσει, έμπρακτα, την απάντηση στο ερώτημα, με την περίπτωση του Βαντίμ , είπε: «Τα σκυλιά μπορούν να είναι τρυφερά, οι άνθρωποι όχι», δικαιώνοντας, κάπως, μαζί με τη δική της μισανθρωπία, και τον συμπατριώτη της μεγάλο συγγραφέα Φερδινάνδο Σελίν που λέει: «Τους ανθρώπους και μόνο αυτούς πρέπει να φοβάσαι, πάντοτε» (Ταξίδι στην άκρη της νύχτας). Και συμπληρώνουμε εμείς: Οι σκύλοι γαβγίζουν, αλλά αυτοί που δαγκώνουν είναι οι άνθρωποι.
Φάνης Κωστόπουλος
