Εισαγωγικά. Ο Γιώργος Γιαννακουράκης μπήκε στα βαθιά της επιστημονικής φαντασίας, με το SYMBIOTICA και τις πολλαπλές ανατροπές, τις αγωνίες και τους πρωτόγνωρους φόβους σε διαστρικό φαντασιακό περιβάλλον. Πρόκειται για ένα ψυχολογικό θρίλερ που εξελίσσεται σε αφιλόξενο χώρο, με τη βοήθεια διαστρικού σκάφους, όπου ο κάθε ήρωας και ηρωίδα αναζητούν σωτηρία και δύναμη στρεφόμενοι/νες στον εσωτερικό τους κόσμο και αποδεχόμενοι τις διάφορες εσωτερικές τους εκδοχές, σε σχήμα ομόκεντρων κύκλων. Πρόκειται για μια εσωτερική διερεύνηση αυτογνωσίας ως δύναμης πνευματικής για να αντιμετωπίσουν -όσοι το καταφέρουν- τις αντιξοότητες σε νέα διαστρικά περιβάλλοντα. Δηλαδή το φανταστικό ταξίδι ταυτίζεται με το ταξίδι της αυτογνωσίας. Έτσι, ενώ ο Λουκιανός φαντάστηκε το ταξίδι στη σελήνη ως πρώτη πνευματική απόπειρα διερεύνησης του σύμπαντος, ο σύγχρονος συγγραφέας αγκαλιάζει το συμπαντικό με το εσωτερικό και ατομικό. Δεν εστιάζει, όπως ο Ιούλιος Βερν στα έργα του, στα παράδοξα των ανθρώπων στον Γύρο της Γης ή της Θάλασσας, αλλά -παράλληλα με το επιστημονικής φαντασίας θρίλερ- στρέφει τον άνθρωπό στη γνωριμία του εαυτού του, καθώς θέτει στόχους που συνεπάγονται επινοήσεις για να ξεπεραστούν οι δυσκολίες, στις οποίες δοκιμάζονται οι αντοχές και η εφευρετικότητά του. Συγχρόνως, στο έργο αυτό ανιχνεύονται και στοιχεία από πλατωνικές και άλλες σύγχρονες ψυχοαναλυτικές θεωρίες, που καταδεικνύουν την παιδεία του συγγραφέα.

Ο Γ. Γιαννακουράκης επιλέγει τίτλο στο μυθιστόρημά του ελληνικό στην ουσία, γλωσσικά αγγλόγλωσσο, SYMBIOTICA, που σημειωτικά σημαίνει ότι πρόκειται να γίνει λόγος στην αφήγησή του για κάποια μορφή συμβίωσης ανθρώπων, που αποφασίζουν να αναζητήσουν την ελευθερία τους σε μια άλλη μορφή ζωής και σε ένα εξωτικό περιβάλλον του σύμπαντος. Εκ του αποτελέσματος, βέβαια, η αναζήτηση είναι διπλή και ναι μεν δε βρίσκουν οι κειμενικοί ήρωες και δεν υπάρχει η απόλυτη ελευθερία, αλλά ούτε η συμβίωση μεταξύ τους είναι ανέφελη σε αυτό το πρωτόγνωρο αστρικό περιβάλλον. Βέβαια, επιτελείται ο στόχος του Ματίας που είναι να βρουν τον αγαπημένο τους Ανιρούντα, που είναι ο άλλος εαυτός του. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι και στόχος κάθε μέλους του φανταστικού αυτού ταξιδιού το «γνῶθι σαὐτόν», δηλαδή η διερεύνηση του σκοτεινού εσωτερικού εαυτού τους. Οπότε ο δύσκολος στόχος και οι μεταβολές στο εναντίον πολλών σχεδιασμών τους τελικά επιτελούνται, στοιχείο που αναδεικνύει ότι οι νέοι ερευνητές και αναζητητές του Ανιρούντα του σκάφους ESA ωρίμασαν μπροστά στο δύσκολο καθήκον που ανέλαβαν και τα κατάφεραν παρά τις όποιες μεταξύ τους συγκρούσεις και τα φιλιώματα ή τις επαφές με μορφές ανθρωποειδών (πολλές ας πούμε μορφές «κοινωνίας» διαπλέκονται: των ερευνητών, των εξωγήινων, των Πατρώνων και των ξενιστών κλπ.).

Η προμετωπίδα του βιβλίου συγκροτείται από απόσπασμα του έργου του Καρόλου Γιουνγκ, Τέσσερα Αρχέτυπα, Μητέρα Αναγέννηση Πνεύμα Κατεργάρης  (εκδ. Ιάμβλιχος Αθήνα, 1988), επιλογή όχι τυχαία, αλλά λογοτεχνικά σημαίνουσα, καθώς συνομιλεί με το βαθύτερο νόημα του βιβλίου.

  Πιο αναλυτικά. Το μυθιστόρημα συγκροτείται από 20 κεφάλαια και τον Επίλογο, σε εξαιρετική έκδοση, με εξώφυλλο που συνομιλεί με το περιεχόμενο του μυθιστορήματος και με ευανάγνωστη γραμματοσειρά.

Στο 1^ο κεφάλαιο παρακολουθούμε τον άμεσο λόγο δύο κειμενικών ηρώων, οι οποίοι εκφράζουν τον φόβο τους για το εγχείρημα που ανέλαβαν, καθώς δεν υπάρχει οδός δεδομένη, που σημαίνει ότι αυτοί θα ανοίξουν νέους διαστρικούς δρόμους ως διαστρικοί πρωτοπόροι. Η αρχή γίνεται media res, καθώς τους βρίσκουμε να ταξιδεύουν με το ELPIS, η αποστολή τους είναι καλά οργανωμένη με κυβερνήτη και πενταμελές πλήρωμα. Βέβαια, το αρχικό ταξίδι έχει ξεκινήσει πενήντα χρόνια πριν, με τροχιά γύρω από τη Σελήνη και με το διαστρικό σκάφος ESA EUROPA, με πλήρωμα πενήντα αντρών και στόχο να γίνει εκεί μια μαζική μετακίνηση του πληθυσμού από την κατεστραμμένη Γη. Αναζήτηση, λοιπόν, ζωτικού χώρου, οπότε το EUROPA μπορεί να θεωρηθεί μια νέα Κιβωτός σωτηρίας του ανθρώπου σε χώρο άλλου ή άλλων πλανήτη/τών. Εννοείται ότι υπήρξε η απαραίτητη πολυετής εκπαίδευση του πληρώματος, διότι ο γήινος πολιτισμός έχει καταρρεύσει και αναζητείται τρόπος διάσωσης του ανθρώπου. Οπότε με τον φόβο εξαφάνισης της ανθρωπότητας αποφασίζεται αυτό το διαστρικό εγχείρημα σωτηρίας. Μάλιστα, θίγονται θέματα μόλυνσης της Γης και αναζήτηση σε άλλον πλανήτη βιώσιμης ζωής.

Ο κυβερνήτης Ματίας Πεγιάδο και το πλήρωμά του βίωσαν πολλά στα πενήντα χρόνια και τον κρυογονικό θάνατο. Όταν συνέρχονται, ονειρεύονται ή θυμούνται άλλες ζωές σύμφωνα με την πλατωνική μετεμψύχωση. Ο πλανήτης Φαιοκόμης θα γινόταν τώρα το νέο σπίτι τους, τον οποίο προσεγγίζουν. Σημαντικός είναι ο ρόλος της Φιοντόρα Μπάγια στο ELPIS (σημειωτική της λέξης), που κινείται έξω και γύρω από το μητρικό σκάφος EUROPA. Όλα είναι διαφορετικά από τα γνώριμά τους στη Γη, οι επιβάτες του διαστρικού σκάφους βιώνουν πρωτόγνωρες καταστάσεις και φαίνεται ότι από το πλήρωμα των πενήντα σώζονται μόνον πέντε. (σελ. 21). Δίνονται οι σκέψεις και οι δράσεις των ηρώων, οι αγωνίες και τα διλήμματά τους, καθώς πατούν έναν εξωπλανήτη, όπως και οι τεχνολογικές τους επικοινωνίες, η συνάντηση του Ματίας με το παράξενο εξωγήινο πλάσμα κ.ά.

Στο 2^ο κεφάλαιο παρουσιάζεται η δράση της Φιοντόρα Μπάγια, που στον φόβο του θανάτου δηλώνει ότι θα προτιμούσε να πεθάνει στη Γη παρά στον Φαιοκόμη. Ήδη έχουν αποκοπεί από το EUROPA, αυτή είναι τώρα η κυβερνήτης του ELPIS και αρχηγός της αποστολής PROXIMA. Σκέφτεται πώς θα επιβιώσουν και παίρνει κρίσιμες αποφάσεις σε καταστάσεις ακραίες και μέσα από τον άμεσο λόγο του πληρώματος ψυχογραφούνται όλοι και αναδεικνύονται οι ικανότητες και οι αδυναμίες τους, όπως η απώλεια επικοινωνίας με τον Ματίας.

Σε πλάγια γραφή (διακείμενο και πολυφωνία) δίνεται το όραμά τους για μια ουτοπική πολιτεία, για μια τέλεια κοινωνία, η οποία θα ονομαστεί Tabula Rasa. Οι σκέψεις τους διακόπτονται απότομα από μια μαγνητική καταιγίδα (ανατροπές επί ανατροπών, σελ. 41 κ.ε.) και την παρουσία πέντε εξωγήινων. Οπότε παρουσιάζονται νέοι φόβοι και αγωνίες για τους Λέβι, Ντάμος, τη Μπάγια και τη Σιαμπάν.

Στο 3^ο κεφάλαιο έχουμε την εμφάνιση του πέμπτου μέλους, του Ματίας, που παρουσιάζεται σαν να γύρισε από τη χώρα των νεκρών στον Φαικόμη. Πρόκειται για ένα είδος Νέκυιας (σελ. 49), με μνεία και στην Κόλαση και τον Παράδεισο του Δάντη. Ο Ματίας αντιμετωπίζει ήρεμα το ανθρωποειδές που εμφανίζεται μπροστά του.  Ο συγγραφέας δημιουργεί πλοκή και διάχυτο φόβο, καθώς συμβαίνουν αλλόκοτα πράγματα σε ένα φανταστικό και επικίνδυνο περιβάλλον, με παράξενα πλάσματα, με αλλού άπλετο φως και αλλού απόλυτο σκοτάδι, με μια σπηλιά που θυμίζει τους έγκλειστους του Πλάτωνα, με τον Ματία να περπατάει σε τεντωμένο σκοινί πάνω από μια λίμνη με κοχλάζουσα λάβα, που θυμίζουν τόσο τη Νέκυια του Οδυσσέα όσο και στοιχεία από την Κόλαση του Δάντη. Η επιβίωση του πληρώματος ως στόχος δοκιμάζεται πολύ, τελικά, βγαίνει ο Ματίας σε έναν χώρο με φως, με ήχους πουλιών και συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται επιτέλους στον Φαιοκόμη. Όλη αυτή η περιγραφική αφήγηση μοιάζει με μεταθανάτια εμπειρία. Ονόματα, επιγραφές, οι Πύλες και ο Τάφος συγκροτούν ένα φαντασιακό τοπίο τρόμου, που εξελίσσεται με τη ροή ονείρου και διακόπτεται απότομα από την παρουσία ενός εξωτικού πλάσματος, με το οποίο συνομιλεί ο Ματίας Πεγιάδο. Από τον μεταξύ τους διάλογο αποκαλύπτεται ότι συνομιλεί με τον Ανιρούντα στη νέα του μορφή και ζωή (σελ. 63).

Στη συνέχεια, γίνεται λόγος για τον συμβολισμό της λάβας και του ποταμιού με την έννοια του Χρόνου. Το εξωτικό πλάσμα βγάζει τη μάσκα και φαίνεται ότι είναι ο άλλος εαυτός του Ματίας (πολλαπλες εκφάνσεις του εαυτού, ο εαυτός ως άλλος και ως ίδιος). Εδώ ο συγγραφέας παίζει με τον δεσμώτη και τον φυλακισμένο που ταυτίζονται (Πλάτων), με τον Ματίας και τον Ανιρούντα ως ταυτοπροσωπία, καθώς ο ήρωας συνειδητοποιεί τον ψυχικό του διχασμό και συγχρόνως πέφτει σε βαθύ ύπνο και ξυπνάει στον Φαιοκόμη (ποιητική του ύπνου, βλ. Χρ. Αργυροπούλου, Η Λειτουργία του Χώρου, 24 γράμματα, 2025. «Οδύσσεια, ο ύπνος της Πηνελόπης ή του Οδυσσέα κ.ά.).  Ο Ματίας της Γης πέθανε ως Ανιρούντα στον Φαιοκόμη. Αξίζει να επισημανθεί ότι ο  συγγραφέας διαχειρίζεται επιδέξια τόσο την ποιητική του ονείρου όσο και του ύπνου (σσ. 53-69), μιμούμενος δημιουργικά τον μακρινό μας πρόγονο, τον Όμηρο, κυρίως στην Οδύσσεια. Όσον αφορά την εστίαση στις λέξεις «Πύλη» και «Τάφος» στον εξωτικό εκείνο χώρο, με τη σημειωτική τους, παραπέμπω στο έργο: Η ποιητική του χώρου, Bachelard, Gaston, μτφρ. Ελ. Βέλτσου, εκδ. Χατζηνικολή, 1992, ISBN: 9789602640555G), που εδώ συνάδει και με το ψυχολογικό-φανταστικό περιβάλλον.

Στα κεφάλαια 4^ο και 5^ο, παρουσιάζονται οι σχέσεις των επιζώντων στο διαστρικό σκάφος, σε επιφάνεια και βάθος, που τις διέπουν πολλές διακυμάνσεις, με φιλίες και αντιθέσεις, με παρουσίες ανθρωποειδών, που καταλαμβάνουν το πιλοτήριο των ανθρώπων-εξερευνητών, που προσπαθούν να επαναπροσδιορίσουν τις συντεταγμένες του ταξιδιού τους. Πρόκειται για σκηνικό σουρρεαλιστικό, με ανατροπές, καθώς, συχνά, ακόμα και μεταξύ τους δεν αναγνωρίζονται ή άλλες πέφτουν σε βαθύ ύπνο και όταν ξυπνούν αφηγούνται τα παράξενα των ονείρων τους. Ο Ντάμος ως ονειροπόλος και εξερευνητής, θαυμάζει τον κόσμο του διαστήματος και αναζητάει σε αυτός προοπτική ζωής με ελευθερία. Αγαπούσε τη Σιομπάν του πληρώματος, αλλά συγχρόνως δεν ήθελε να γίνει αυτή εμπόδιο στα όνειρά του.

Στη συνέχεια γίνεται λόγος για έναν ακατοίκητο πλανήτη, σύμφωνα με το Ινστιτούτο, για νευροδιαβιβαστές, για ξενιστές, για έναν νέο κόσμο, με χίλιους πεντακόσιους διαφορετικούς λαούς και πολιτισμούς, που κατοικούν σε 10.000 πλανήτες, φεγγάρια και σταθμούς. Όλα αυτά τους προκαλούν για εξερεύνηση. Με εστίαση στην ψυχολογία του ζεύγους Σιομπάν και Ντάμος, που μαλώνουν και φιλιώνουν, με τον ύπνο και την απουσία μηνυμάτων από τη Γη, με συνομιλίες ποικίλης ύλης, και με νέα πλοκή που τους αφυπνίζει, συνεχίζει ο συγγραφέας την ενδιαφέρουσα και ανατρεπτική αφήγησή του (σελ. 118).

Στα κεφάλαια 6^ο έως και 11^ο παρακολουθούμε τη δράση του πληρώματος του ELPIS, που βλέπει τον βραχώδη Φαιοκόμη και ζητάει αναγνώριση από έναν άγνωστο που τους επισκέπτεται. Περιγράφεται ο παράξενος επισκέπτης με τα έξι δάχτυλα, ο Ματίας μιλάει συναισθηματικά υμνώντας τη Γη και τη ζωή του Ανιρούντα. Ο Ματίας ζητάει από τον ξένο να τον βοηθήσει να ανακαλύψει ποιος πραγματικά είναι, οπότε το δικό του ταξίδι λειτουργεί ως ταξίδι αυτογνωσίας (σελ. 120-133). Ακολουθούν συζητήσεις και αναζητήσεις ταυτοτήτων άλλοτε και νυν και κλείνει το κεφάλαιο με την απόφαση πολέμου ανάμεσα σε φυλές των εξωγήινων, δηλαδή «όλα τα έχει ο μπαχτσές», όπως λέει ο σοφός λαός και στο Σύμπαν (σελ. 142). Πολλές και καταιγιστικές πληροφορίες δίνονται από τον κόσμο της φαντασίας και του μέλλοντος, με νέα ονόματα και νέα δεδομένα, με νέους φόβους και με την ψευδαίσθηση ότι μακριά από τον πλανήτη Γη θα είναι απόλυτα ελεύθεροι (σελ. 179).

Το μυθιστόρημα εξελίσσεται καθώς ο Καρίμ καλεί τον Ντάμος να πάει γρήγορα στο ELPIS, διότι εντοπίστηκε το EUROPA που θέλει να επικοινωνήσει μαζί τους (σελ. 187). Ο Ματίας νιώθει ζαλισμένος σαν μια ξένη συνείδηση να μπήκε στον εγκέφαλό του. Γίνεται λόγος για Πάτρωνες, πλανήτες, ξενιστές, για το Άλφα του Κενταύρου, για τον Φαιοκόμη και για συγκρούσεις με εξωγήινους και με την εμφάνιση παράξενων πλασμάτων. Και πάλι ο Ματίας ως Ανιρούντα: «ένιωσε διαιρεμένος και ημιτελής»  (σελ. 205). Σταμάτησαν σε ένα σημείο του Φαιοκόμη, ο οποίος θα γινόταν η κοιτίδα του δεύτερου ανθρώπινου πολιτισμού, με τον ανύπαρκτο μύθο της ελευθερίας (σελ. 214). Το ταξίδι συνεχίζεται, οι ρόλοι του πληρώματος του διαστρικού οχήματος συχνά αλλάζουν, μεταφέρονται παντού πάθη και παθήματα, γίνονται διασπάσεις και επεμβάσεις από τους αόρατους Πάτρωνες και το αόρατο Ινστιτούτο (βλ. Όργουελ 1984). Ο Ματίας ανιχνεύει στον εαυτόν του τρεις μορφές ζωής, έχουν ξεφύγει από το βασικό τους σχέδιο και ψάχνονται, μοιάζουν ως ζωντανοί-νεκροί όπως σχολιάζει ο συγγραφέας (σελ. 247). Μάλιστα, συνειδητοποιεί ο Ματίας ότι ο Ανιρούντα ήταν ο περιφρονημένος εαυτός του, που συχνά έπεφτε σε ύπνο και σε όνειρα, δηλαδή ήταν γι΄ αυτόν ταξίδι αυτογνωσίας όλη αυτή η περιπέτεια (σελ. 255).

Και στα κεφάλαια 12^ο, 13^ο, 14^ο και 15ο η διχόνοια, οι ξενιστές, οι Πάτρωνες, ο Ντάμος, ο Γκαρσία, η Μπάγια  και η Σιομπάν, το παγιδευμένο σκάφος τους, όλα δημιουργούν ατμόσφαιρα τρόμου. Όλοι ψάχνουν και ψάχνονται, βιώνουν κάποιοι κάτι σαν μεταθανάτια εμπειρία, ύπνος, όνειρα, φυλές του σύμπαντος, όλα  δημιουργούν διλήμματα και φόβο. Θυμούνται τη Γη, νοσταλγούν, τους τόπους που γεννήθηκαν, θυμούνται με πόνο την κατάρρευσή της και ομολογούν και εκεί που πήγαν ότι τα ίδια λάθη επαναλαμβάνουν, η προπαγάνδα με τους Πάτρωνες είναι παρούσα, που ελέγχουν τα πάντα, προβληματίζονται αν αυτός είναι ο τρόπος για να σωθεί η ανθρωπότητα. Η παρουσία σε εκείνα τα χάη ενός ανθρώπου τούς δίνει χαρά, αλλά τελικά ήταν ψευδαίσθηση. Το Ινστιτούτο τους έχει υποβάλει σε μια άλλη αιχμαλωσία.  Ο Καρίμ και οι άλλοι θεωρούνται προδότες, η Μπάγια και οι δικοί της μεταλλάσσονται, αλλάζουν μορφές, που θα μπορούσαν να ενταχθούν στην εξέλιξη των ειδών. Έχουν πάθει οι ήρωες και ηρωίδες διάσπαση του εαυτού τους, που σχολιάζεται από τον συγγραφέα ως «η χειρότερη κατάρα της ανθρωπότητας» (σελ. 343), καθώς η Μπάγια κάνει ό,τι της υπαγορεύουν και οι Πάτρωνες, «δύο κυλινδρικοί όγκοι με φλέβες που έφευγαν δεξιά κι αριστερά τους, ήταν σταθερά εκεί.» (σελ. 283). Το σώμα της Σιομπάν βρίσκεται στον έλεγχο του Πάτρωνά της, αλλά θεωρεί ότι όλοι τους είναι ελεύθεροι.

Ο κύκλος του φόβου επανέρχεται και στα κεφάλαια 16^ο, κεφ.17^ο, 18^ο , 19^ο ,  μάλιστα γίνεται λόγος για θάνατο και ανυπαρξία, για στροφή στο εσωτερικό του ανθρώπου/αυτογνωσία, για τον καθρέφτη όπου αντανακλάται η ψυχή, αυτό ήταν ο Ανιρούντα και επαναλαμβάνεται ότι ο Ματίας και ο Ανιρούντα είναι ταυτόσημοι με δύο εσωτερικές εκδοχές, καλύτερα δύο επίπεδα συνείδησης (σελ. 369-373).  Για το συνειδητό και το ασυνείδητο, για τα όνειρα με τα δικά τους πράγματα γίνεται λόγος με επίκεντρο και τους Αριμάν, Ματίας, Λέβι και άλλοι. Εντωμεταξύ, οι Λεγεωνάριοι έχουν καταλάβει το EUROPA. Το τοπίο γίνεται εφιαλτικό, με καταστάσεις ανοίκειες, με δύο τοίχους, με το άδειο δωμάτιο, με τους σκοτεινούς δρόμους, που φωτίζονται από τρεμάμενα αστέρια παραπέμπουν σε σκηνικό υπερρεαλιστικής ζωγραφικής (σελ. 409). Η Βαλερί είναι τρομαγμένη, αλλά ήταν βέβαιη ότι βρισκόταν μπροστά στο αρχέτυπο των δρόμων της Αρετής και της Κακίας. Τα πέντε πρόσωπα του ELPIS επανέρχονται στο προσκήνιο, άλλα απαλλαγμένα από Πάτρωνες, λόγω της συλλογικής άμυνας, και άλλα αναζητώντας τον εαυτό τους σαν να ξυπνούσαν από ένα παράξενο όνειρο, προσπαθώντας ο καθένας να βρει το δικό του μονοπάτι.

Σύμφωνα με την εξελισσόμενη αφήγηση, συνειδητοποιείται ότι τα τέρατα και οι φόβοι δεν είναι έξω από τους ανθρώπους, αλλά μέσα τους, τα οποία πρέπει να καταπολεμηθούν‧ αυτή η στάση παραπέμπει στο ποίημα του Κ. Π. Καβάφη με την αναμονή των «Βαρβάρων» ως λύση, αλλά όπου και να πάνε αυτοί θα τους ακολουθούν διότι είναι εντός τους, εδώ γίνεται προτροπή για να τους υπερβούν. Εννοείται, σύμφωνα με την αφήγηση του έργου, ότι όσοι δεν άντεξαν πνίγηκαν στη σκόνη του Φαιοκόμη, όπως έγινε με τον Ντάμος, διότι οι δυνατοί προσαρμόζονται και επιβιώνουν, σύμφωνα και με τον νόμο της εξέλιξης των ειδών, οι άλλοι εξαφανίζονται (σελ. 432).

Εντωμεταξύ, το EUROPA αιωρείται έξω από την επιφάνεια του Φαιοκόμη. Όταν η ατμόσφαιρα το επέτρεψε βγήκαν και συναντήθηκαν όλοι στη μέση του αμπαριού, Προχώρησαν στους διαδρόμους του EUROPA, κοιτάζονται οι τέσσερις που έμειναν, τους φαίνεται ότι μετά την εσωτερική τους περιπέτεια είναι σαν να έχουν μεγαλώσει δέκα χρόνια μέσα σε μερικές ημέρες (σελ. 433). Η Μπάγια πέθανε και ως διακείμενο εντάσσεται το τελευταίο γράμμα της στο μυθιστόρημα, το οποίο αναφέρεται στους κατοίκους του Άρη, Μαλθουσιανούς και Τεφαρίτες, φυλές με ιδιοφυή άτομα. Δίνονται απαντήσεις για τη λήξη του Ινστιτούτου και για τους Πάτρωνες, όπως και για την Τεχνητή Νοημοσύνη (σελ.436-443). Ακολουθεί το ολόγραμμα του Ταλρίκ, επίσης, σε πλάγια γραφή που διατυμπανίζει: «Μην ψάχνετε για σωτήρες, Μεσσίες, εύκολες λύσεις […]  Υπάρχουν μόνον οι Σαμσάριοι κι αυτό που θέλουν είναι να ξεφορτωθούν τον φυσικό κόσμο, γιατί είναι κι αυτός γερασμένος, γεμάτος σάρκες έτοιμες να εγκαταλείψουν αυτόν τον κύκλο ζωής και να μεταβούν στον επόμενο.» (σελ. 447).  Εδώ ολοκληρώνεται η ιστορία του Ανιρούντα, που υπήρξε κάποτε ως: «ο Πατέρας του Πρώτου Ανθρώπου […] τότε μόνο κατάλαβε τη ματαιότητα των πράξεων του και πέρασε στην ανυπαρξία.» (σελ. 453). Παρατηρούμε ότι οι ακραίες καταστάσεις οδηγούν το πλήρωμα του διαστρικού σκάφους να στραφεί στον εσωτερικό του κόσμο, να γνωρίσει ποιος ή ποια είναι και να γίνει η αποδοχή του εαυτού του/της.

Τέλος στο κεφάλαιο 20, δίνονται οι περιπλανώμενες συνειδήσεις του πληρώματος, που ο καθένας είναι μόνος του σε έναν χώρο μυστηριώδη, ανάμεσά τους και ο Ματίας που παλεύει με τον άλλον εαυτό του, τον Ανιρούντα, σε ένα σκοτεινό οροπέδιο, σε μια κοιλάδα με τον φόβο του κυρίαρχου ηφαιστείου (σελ. 457).  Όλοι οι άνθρωποι του σκάφους βιώνουν εναγώνιες στιγμές, είχαν γίνει μέρος του όλου σκηνικού, που ήταν τρομακτικό, με τον Ανιρούντα που βρίσκεται: «στο μεσοδιάστημα ανάμεσα στους θνητούς και τους θεούς, γελάει μαζί μας.»  (σκωπτικό στοιχείο), με το επιμύθιο-σχόλιο του συγγραφέα ότι: «Είναι όλα ψέματα. Ό,τι νομίζετε πως είναι αλήθεια, στην πραγματικότητα είναι ένα τέχνασμα. Όλα κι όλοι είμαστε ο Ανιρούντα.» (σελ. 460).

Οι πανικόβλητοι ήρωες και ηρωίδες ψάχνονται εσωτερικά και λειτουργούν ως μαριονέτες ενός παράξενου θεάτρου όπου όλοι είναι άλλοτε ίδιοι και άλλοτε διαφορετικοί. Τελικά φτάνουν στο ELPIS, εκεί παρουσιάζεται και ο Ανιρούντα ως κακόμοιρο γεροντάκι, ο Ματίας τρέμει μπροστά στον άλλο εαυτό του, που η απώλεια του Ανιρούντα θα σήμαινε και τη δική του ανυπαρξία. Η ταφική επιγραφή φωτίζει την ταυτοπροσωπία του Ματία Πεγιάδο της Γης, που πέθανε ως Ανιρούντα στον Φαιοκόμη (σελ. 465). Σε έναν εκτενή άμεσο λόγο σε εισαγωγικά  παρουσιάζεται η ζωή και ο ψυχισμός του Ματία, που προκαλείται να μπει στον τάφο του, ακούγοντας από τη φωνή τις πολλαπλές μεταμορφώσεις που έχει υποστεί ως Σαμσάριος ή ως Ανιρούντα, του οποίου ο θάνατος είναι βασανιστικός, με τον ανοιχτό Τάφο έτοιμο να τον καταπιεί. Εδώ ολοκληρώνεται η προσομοίωση, όπως χαρακτηρίζεται η όλη σκηνή που αφορά τη φωνή και τους φόβους του Ματία (σελ. 471), με τις διάφορες εκφάνσεις του Εαυτού.

Τέλος, ακολουθεί ο Επίλογος, όπου ο συγγραφέας διευκρινίζει ότι ο Φαιοκόμης είναι ο τρίτος πλανήτης στο σύστημα του Εγγύτατου Κενταύρου, ότι η επικοινωνία με τη Γη ήταν αδύνατη, οπότε έπλασε το ταξίδι του πληρώματος των πενήντα μελών επ’ αόριστο στους κρυογονικούς θαλάμους, αλλά μπορούσε να παρεμβαίνει στις εγκεφαλικές τους λειτουργίες τους, με στόχο, πάντα, την εγκατάσταση μιας βάσης στον Φαιοκόμη. Διευκρινίζεται, επίσης, ότι ο δημιουργός πήρε στοιχεία από μύθους πολλών λαών και εστίασε στον συλλογικό σκοπό για το γενικό καλό. Ακόμα, ο συγγραφέας και αφηγητής έδωσε προτεραιότητα στον λόγο των κειμενικών του ηρώων που ο καθένας αφηγείται την ιστορία του, στηριζόμενος, τελικά, στον ίδιο τον εαυτό του, αφού ενδοσκοπηθεί και δει ποιος είναι και πώς οφείλει να πορευθεί, με το αισιόδοξο και ελπιδοφόρο ότι η ανθρωπότητα καταφέρνει να επιβιώνει (σελ. 474-475). Επιπλέον, ο συγγραφέας αποκαλύπτει μέρος του εργαστηρίου της γραφής του σε αυτό το φανταστικό μυθιστόρημα και ολοκληρώνει την κατάθεσή του με μια προτροπή ευθύνης προς όλους.

Τέλος, μέσα από όλη αυτή την αναγνωστική περιπέτεια ως αναγνώστρια ταξίδεψα σε ένα μυθιστόρημα των σκοτεινών περιοχών του μη συνειδητού και σε μία δράση πολυπλοκότητας, με ανατροπές και φόβους, με θέματα του μέλλοντος κόσμου, καθώς εμμέσως τίθενται επί τάπητος προβλήματα αιχμής  για το μέλλον.

Συγχαρητήρια πολλά στον συγγραφέα του φανταστικού αυτού θρίλερ, που με εισήγαγε σε όλη την αναγνωστική πορεία μου σε κόσμους ποικίλους άλλης διάστασης.

Δρ. Χριστίνα Αργυροπούλου, Ιανουάριος 2026