Το νέο βιβλίο του Αντώνη Ζαΐρη με τίτλο Παράδρομος – Ο Ηρακλής μου έγινε άντρας, από τις εκδόσεις Στίγμος, είναι ένα μικρό δοκίμιο, όπου ο συγγραφέας δεν προτιμά την αποσιώπηση, αλλά μας ξεδιπλώνει μύχιες σκέψεις του και, με κάποιον τρόπο, μπαίνουμε στα πιο άδυτα μονοπάτια της ψυχής του. Μπορεί το συγκεκριμένο δοκίμιο να αποτελεί σκέψεις που δεν συνδέονται μεταξύ τους, αλλά οδεύουν προς την ίδια κατεύθυνση: την κατεύθυνση της εξομάλυνσης και της εξυγίανσης της ανθρώπινης σκέψης.
Ο Παράδρομος μάς μιλάει για τον Ηρακλή που επιστρέφει στις γειτονιές, στους ανθρώπους και σε εμπειρίες που τον διαμόρφωσαν, εμπειρίες που τον σημάδεψαν, αναμνήσεις που τον καθόρισαν και σκέψεις που τον οδήγησαν στο σήμερα και στο τώρα, σε αυτό που είναι σήμερα. Πόσοι άλλωστε από εμάς δεν έχουν κληρώσει τελικά την προσωπικότητά τους μέσα από τις αναμνήσεις, από τις εμπειρίες που τους στιγμάτισαν μια ζωή;
Σε αναδρομές του παρελθόντος, ο συγγραφέας μας έρχεται στο σήμερα, έρχεται στο τώρα και, σαν ένα γλυκό αεράκι που μας ψιθυρίζει στα αυτιά, αναδύει την τότε εποχή. Μία εποχή που δύσκολα θα ξαναέρθει, μία εποχή που έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της και που πολύ θα ζήλευαν να ζήσουν έστω και μία μέρα από εκείνη τη στιγμή.
Παράδρομος, όπως είναι και ο τίτλος, ένας δρόμος δίπλα από τον κανονικό δρόμο. Έτσι δεν είναι και οι σκέψεις μας και οι εμπειρίες που κουβαλάνε μαζί τους; Ένας παράλληλος δρόμος γεμάτος λάθη, πάθη και με κεντρικό γνώμονα την ανθρώπινη φύση.
Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει δύο πυλώνες. Ο ένας είναι η μνήμη, οι αναμνήσεις και τα βιώματα μιας πρώτης εμπειρίας του ήρωά μας, του Ηρακλή, και ο άλλος είναι η δεκαετία του 1960 και του 1980, όπου ακούς ακούσματα μέσα στα σοκάκια, από μουσική, από ανθρώπους καθημερινούς που μοχθούν για την επιβίωσή τους.
Είναι σημαντικό το σημείο του συγγραφέα που μας αναφέρει ότι το συγκεκριμένο δοκίμιο το έγραψε μέσα σε τρία 48 ωρα και με αφορμή τον φίλο του, τον Ηφαιστίωνα, που τον παρότρυνε να γράψει το συγκεκριμένο. Είναι ένα μικρό γεύμα μιας εποχής, που σίγουρα θα ανατρέχουμε κατά διαστήματα να το διαβάζουμε, καθώς μιλάει για μία εποχή τόσο μακρινή αλλά συνάμα τόσο κοντινή, καθώς είναι στο χέρι μας αν θέλουμε να την κρατήσουμε κοντά μας ή μακριά μας. Μπορεί να μην ξαναέρθει, αλλά στην καρδιά μας και στη μνήμη μας μπορούμε να την κρατήσουμε ανοιχτή και ζωντανή.
Η εσωτερική μας μνήμη είναι πάντα μέσα μας και, όπως και στον συγγραφέα, αποτελεί ανάσα και ρίχνει τα όποια θεμέλια έχει δημιουργήσει. Την τότε εποχή, μία εποχή που δύσκολα θα ξαναέρθει, μία εποχή που έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της και που πολύ θα ζήλευαν να ζήσουν έστω και μία μέρα από εκείνη τη στιγμή άνθρωποι απλοί, καθημερινοί, συνάμα αληθινοί και αυθόρμητοι.
Δεν ξέρω αν θα μπορέσουμε ποτέ να δούμε τους ανθρώπους αυτούς, να αφουγκραστούμε την τότε εποχή, αλλά σίγουρα μέσα από την ανάδυση της μνήμης και την εξιστόρηση της ιστορίας μεταφέρονται πολλά στοιχεία στη μετέπειτα γενιά και αποτελεί, με κάποιον τρόπο, ακρογωνιαίο λίθο σε μία πυραμίδα που όλο δομείται και όλο χάνεται.
Οι δεύτεροι ρόλοι που συναντάμε, που είναι οι γονείς του Ηρακλή, δρουν περισσότερο στο να μας θυμίζουν μία εποχή όπου τα πάθη και οι παρορμήσεις είναι εκεί και κάποια φορά κρύβουν τα πραγματικά τους συναισθήματα στον βωμό της ευτυχίας και της γαλήνης της οικογένειας, παρά σαν πόλος ρήξης.
Ένα αφήγημα, ένα βίωμα, που είναι αναγκαία η ύπαρξή του και η ανάγκη να ειπωθούν όσα χρειάζεται για τη μνήμη, καθώς η λήθη είναι σκληρή και αδυσώπητη και είναι εκεί για να μας θυμίσει κάτι που ξέρουμε ήδη: την αγάπη και την αλληλεγγύη, πρωτίστως για τον εαυτό μας και την εσωτερική μας γαλήνη.
Βιογραφικὀ
Ο Αντώνης Ζαΐρης γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές (ΜΒΑ) στη Διοίκηση Επιχειρήσεων. Η διδακτορική του διατριβή ήταν σε θέματα Συμπεριφοράς Καταναλωτή. Έχει υπηρετήσει για 32 χρόνια ως Διευθυντικό Στέλεχος Πωλήσεων και Μάρκετινγκ και Γενικός Διευθυντής σε διάφορες πολυεθνικές και μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις, ενώ έχει υπηρετήσει και το Δημόσιο μάνατζμεντ μέσα από θέσεις ευθύνης. Από το 2005 έως τον Ιούνιο του 2012 διετέλεσε Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Λιανικής Πωλήσεως Ελλάδος. Από τον Ιούλιο του 2012 έως τον Νοέμβριο του 2013, υπηρέτησε ως Γενικός Διευθυντής του Τμήματος Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας στο Υπουργείο Εξωτερικών. Διετέλεσε επίσης Αναπληρωτής Εθνικός Εκπρόσωπος στη Διακυβερνητική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Έχει επίσης διδάξει στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης καθώς και στα Πανεπιστήμια Τιράνων και Πράγας. Συμμετείχε σε πολλά διεθνή συνέδρια και έχει αρκετές ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις με το σύστημα κριτών. Έχει δώσει συνεντεύξεις σε γνωστές ελληνικές και ξένες εφημερίδες και είναι συγγραφέας 17 βιβλίων εκ των οποίων τα 10 τα έχει συγγράψει με τον Γιώργο Σταμάτη. Μεταξύ αυτών τα βιβλία: «Ποια Ανάπτυξη;», «Total Business Success», «Ο ρόλος του ηγέτη στη σύγχρονη Επιχείρηση», «Το Παγωμένο μέλλον», «Ανακαλύπτοντας τον τροχό – Σε αναζήτηση μιας νέας πολιτικής» και «Για ένα νέο δημοκρατικό πρότυπο»», αλλά και τα λογοτεχνικά βιβλία «Ανήσυχη περιπλάνηση», «Παγωμένος χρόνος», «Σκάλα μνήμης» και «Ύπουλη νύχτα». Έχει βραβευθεί για το σύνολο του έργου του από την Προεδρία της Ελληνικής Δημοκρατίας, τη Διεθνή Ακαδημία Ηγεσίας, τη Διεθνή Ακαδημία Τεχνών και το λογοτεχνικό περιοδικό Κέφαλος.
