Ενώ το βιβλίο του Ιταλού συγγραφέα, ποιητή και καθηγητή γεννημένου στη Ρώμη το 1975 έχει εκδοθεί μόλις τον Φεβρουάριο του 2026 , έχουν ήδη καταγραφεί επτά κριτικές που επικεντρώνουν στην αποστασιοποιημένη χειρουργική γραφή του. Περι-γραφή μιας οικογένειας στην οποία κυριαρχεί η κακοποίηση και αναφορά στο αιρετικό ζήτημα της τελικής απομάκρυνσης του γιου από την οικογένεια αυτή. Σε διαφορετικό πλαίσιο θυμίζει την ανατομία των έργων του Ντιντιέ Εριμπόν. Ανήκει σε μια σειρά μυθιστορημάτων αυτοβιογραφικών, στη νεωτερική εποχή, όπου οι δυσκολίες της οικογενειακής εστίας έρχονται όλο και πιο πολύ στο φως.
Το βιβλίο του Μπαγιάνι είναι δύσκολο. Να παρακολουθεί κανείς την οικογένεια που ανάμεσα στις υποτιθέμενες ευτυχισμένες στιγμές, υποφέρει από τα ανεξέλεγκτα ξεσπάσματα του βίαιου πατέρα δεν είναι καθόλου εύκολο. Έτσι κι αλλιώς τα Οικογενειακά συμπλέγματα όπως γράφει στη διατριβή του και ο Ζακ Λακάν, αλλά και όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε σε διάφορες εκδοχές στη ζωή μας και στις ζωές γύρω μας, αν αφαιρέσουμε το ωραιοποιητικό πέπλο της φαντασίωσης, η οικογένεια κουβαλά μέσα στο συγκροτητικό της ρόλο, βαθιές παθογένειες.
Η γραφή του Μπαγιάνι αποτελεί ανατομία βαθιάς ψυχαναλυτικής διεργασίας μετουσιωμένης σε κείμενο μέσα στη νύχτα, όπως γράφει ο ίδιος. Η ανεξέλεγκτη βιαιότητα του πατέρα αποδίδεται στο τραύμα που κουβαλά και στην προσωπική του ιστορία χωρίς να αναφέρεται ακριβώς.Αλλά και χωρίς ο πατέρας να κάνει κάποια προσπάθεια να βγει από αυτό. Το πόσο πρώιμο και βαθύ είναι το τραύμα απεικονίζεται στη σκηνή όπου τηλεφωνεί στον γιο του στο Τορίνο και αφού εξαπολύει απειλές και βρισιές αρχίζει να γαβγίζει… Όπως πολύ καλά γράφει η Φρανσουάζ Ντολτό, στην ιστορία μας υπάρχουν μελανά σημεία διαγενεαλογικά όπου απλά έτσι έχουν συμβεί τα πράγματα. Ο ιδεολογικοποιημένος λόγος περί πατριαρχίας και κοινωνικών προτύπων δεν μπορεί να συλλάβει την ασυνείδητη σκηνή στην οποία διαμείβονται δράματα στις ψυχές των ανθρώπων και στις ζωές τους, τα οποία μόνο μία ψυχανάλυση μπορεί να καταστήσει ορατά. Από την άλλη την πλευρά, η μητέρα είναι το πρόσωπο που προσαρμόζεται σε αυτή τη βία μέσα από το κενό και την ανυπαρξία. Αναφέρει στα γραπτά του ο Οκτάβ Μανονί πόσο αυτά τα πρόσωπα είναι επιρρεπή στην επιβολή του Άλλου,κάθε άλλου. Θέμα που είδαμε και στην ταινία «Οι ζωές των άλλων» για τον τρόπο με τον οποίο αυτό το κενό οδηγεί στην υποταγή σε μια δραστηριότητα που εκτελείται άνευ υποκειμένου που μπορεί να σκεφτεί και να συνειδητοποιήσει. Εδώ η μητέρα κατακλύζεται από ενοχές και υπάρχει μόνο στη σκιά του άνδρα της. Χωρίς αυτόν και χωρίς μια στιβαρή υποστηρικτική θεραπεία, το παιχνίδι επαναλαμβάνεται αέναα. Κάτι που εξηγεί την παραμονή των προσώπων στις κακοποιητικές σχέσεις που συνέχουν τον ψυχισμό και το είναι τους και την προσοχή που χρειάζεται για να τα τραβήξει κάποιος έξω από τον κλοιό. Ο πρωταγωνιστής μας στην προσπάθεια να κατευνάσει τον πατέρα γίνεται η ασπίδα ανάμεσα στους δύο, κάτι πολύ σύνηθες, που καταλήγει σε έντονα ψυχοσωματικά συμπτώματα, όπως ο ίδιος αναφέρει, στην ενήλικη ζωή του, όπου χρειάζεται να πιει για να τους κάνει ένα τηλεφώνημα και να υποστεί κολικούς του εντέρου και εφιάλτες μετά από κάθε επίσκεψη. Επίσκεψη που γίνεται μαύρη τρύπα και τα όσα λέγονται είναι αερολογίες, όπως θα του πει αργότερα η ψυχοθεραπεύτριά του.
Το πολύ δυνατό σημείο του βιβλίου αλλά και της ίδιας της ζωής με τη δύναμή της είναι η απεύθυνση με κάπως «τυχαίο» τρόπο στην ογδοντάχρονη ψυχοθεραπεύτρια η οποία είχε σωθεί από στρατόπεδα συγκέντρωσης. Θεραπεία που γίνεται είτε δια ζώσης είτε με τηλεφωνήματα στις κρίσιμες στιγμές όπου το Πραγματικό (Réel) της οικογενειακής ιστορίας κατακλύζει τον σαραντάχρονο πρωταγωνιστή του δράματος. Παρομοιάζεται λοιπόν η οικογένεια με στρατόπεδο συγκέντρωσης που με την έννοια του ανήκειν και του πεπρωμένου ενίοτε εγκλωβίζει πλήρως τα μέλη της. Ο τρίτος, εκτός, σύμμαχος και συνοδοιπόρος μιας σκληρής ιστορίας κατορθώνει να τραβήξει εκτός τον ήρωά μας, με δική του διεργασία και πρωτοβουλία. Στην περίπτωση αυτή όπου κανείς στην οικογένεια δεν μετακινείται, η κίνηση ματ είναι η έξοδος κινδύνου. Η αδελφή έχει απομακρυνθεί μέσω της δικής της οικογένειας.
Υπάρχει δρόμος εκτός οικογένειας, με όλο τον πόνο του αποχωρισμού αλλά και τις σχέσεις συγγένειας που δομούνται εκ νέου ξεκινώντας από τον θεραπευτή, συνεχίζοντας με τους φίλους, καταλήγοντας στη δική του οικογένεια αλλά και στην δημιουργικότητα. Η φράση με την οποία κλείνει είναι κομβική.Η αποδόμηση φέρνει την απόσταση από τα έντονα συναισθήματα. Στο πρόσωπο του γιου του βλέπει ενίοτε τη μητέρα του χωρίς αυτό πλέον να είναι ούτε καλό ούτε κακό.
