Ένα ποιητικό ρέκβιεμ το “Τέναγος” του Γιώργη Σαράτση, με τούτο το αρχαίο κεφάλι  στο λιτό εξώφυλλο, που σε ύπνο ανέφελο  μοιάζει βυθισμένο κι όμως σε εγρήγορση.  Αν και λευκή η κόρη του ματιού, κρυφά  το μάτι με παρατηρεί και με δικάζει, όμοιο με εκείνο του Σεφέρη

Ξύπνησα με το μαρμάρινο τούτο κεφάλι στα χέρια

[…]

Κοιτάζω τα μάτια· μήτε ανοιχτά μήτε κλειστά

μιλώ στο στόμα που όλο γυρεύει να μιλήσει

κρατώ τα μάγουλα που ξεπέρασαν το δέρμα.

Δεν έχω άλλη δύναμη·

 

Σπαρμένη η ύπαιθρος του -μέλη αγαλμάτων και αρχαίες πέτρες-, σε ρόγχο επιθανάτιο ψιθυρίζει στο αυτί του ποιητή. Σε αβαθή νερά βυθίζεται και στάσιμα. Το χώμα ποτισμένο από την μνήμη των προγόνων, χώμα ακόμη πεινασμένο για σάρκα, λίπασμα στην αιώνια ανθοφορία της.

Η τρυφερή ύπαιθρος

της Μακεδονίας

Έγχρωμες εκτάσεις

οικισμοί όσο η παλάμη μου

και χαραγμένες πέτρες

σαν αγιασμένα λείψανα

προγόνων

 

*

Η ύπαιθρος

ανθισμένο κενοτάφιο

Είμαστε ό, τι πέρασε

 

 

*

Αναπνέω

και το τοπίο διαστέλλεται

Δεν ξέρω αν στέκομαι

ή αν κρεμιέμαι απ΄ το έδαφος

 

Μύστης, θαρρείς, κάποτε στα Ελευσίνια Μυστήρια, αφουγκράζεται τα πάθη και την ανθρώπινη αδυναμία. Το σώμα που εκπίπτει και το πνεύμα που (έστω και με σπασμένη τη φτερούγα) αναζητά την επουράνια γαλήνη.  Και ας γνωρίζει, ότι το “κατ΄ εικόνα και ομοίωση”, δώρο άδωρο, η βάσανος και το ανέφικτο εξ αρχής,  πως πάντα ο θάνατος θα ορίζει την συνθήκη.

Γυναίκα βαδίζει στις φτέρνες –

Βαστάει στους ώμους

Παιδική σαρκοφάγο

 

Συχνά η σελήνη

κτέρισμα

Σε γυάλινη προθήκη

 

Σφιχτοδεμένοι οι στίχοι του, πότε σε αρχαίο επίγραμμα παραπέμπουν και πότε σε χάικου. Ο λόγος του λιτός και περιεκτικός, οι εικόνες του ακαριαία μεταφέρουν το συναίσθημα.  Μετρά τα λόγια του, όπως σε κομποσκοίνι με ευλάβεια και περισυλλογή τους κόμπους

Ο τόπος ανθίζει μυστικά

Και η ποίηση

μονάδα μέτρησης

μιας πρόωρης γέννας

 

 

*

Απ΄ τους ήχους

περισσότερο εκείνος του ανέμου

μας κρατά ζωντανούς

 

Αργότερα μικροσκοπικοί γρύλοι

και ψίθυροι

από σταγόνες βροχής

Η αιώνια καταδίκη του ποιητή την απόλυτη ομορφιά να διεκδικεί. Λυγίζει κάποτε μπροστά στην τόση ομορφιά ο άνθρωπος, στην τόση φρίκη. Αποζητά τον ύπνο εκείνο τον βαθύ, δίχως μια προσευχή, δίχως μετάνοια. Με στέρνο από μάρμαρο και ένα φεγγάρι ολόγιομο, όταν η σάρκα παραδίνεται, κι η νύχτα κρύβει τις ουλές και τα σημάδια.

Η σελήνη πάνω από τον κάμπο

Ένα αδέσποτο θηλυκό σκυλι –

Πονάς δίχως πόνο

*

Το φθινόπωρο

Ανοίγει τρύπα στο χώμα

Να μας θάψει

 

Αντηχεί και πάλι στα αυτιά μου ο λόγος του Σεφέρη

— Άκουσε ακόμη τούτο. Στο φεγγάρι

τ’ αγάλματα λυγίζουν κάποτε σαν το καλάμι

ανάμεσα σε ζωντανούς καρπούς – τ’ αγάλματα·

 

 

 

Θλίψη βαθιά για ό,τι χάθηκε στην διαδρομή, το βλέμμα δίχως άνθρωπο αναζητά, γιατί τα μάτια λένε πράγματα όταν δεν είναι σφαλιστά, μιλούν και κρίνουν, διαβάζεις μέσα τους όλα τα ανομολόγητα.

Να σώσουμε τον μόνο τρόπο

που μπορεί κανείς να βλέπει

Να μείνει βλέμμα

χωρίς άνθρωπο

Μόνο το φως ζητά την ίριδα να διαπεράσει, με στοργή να ακουμπήσει στην πληγή του ανθρώπου, να ψηλαφίσει τα πειστήρια της μάχης, όπως χέρια αγαπημένου που ξέρουν πώς να αναστήσουν το κορμί και την ψυχή.

Τα γένια

μου έκρυψαν το πρόσωπο

Όπως οι πουρναριές

το χώμα της πατρίδας

 

*

Μυρίζω κωνοφόρα και δακρύζω

Κάτι γαλήνιο εντός μας

δεν μας αφήνει να ζήσουμε

*

Θαυμάζω το φως του απογεύματος

Ονειρεύομαι έναν Αύγουστο

σε δροσερό πυκνόφυτο ρέμα

με θάμνους φτελιές

και αρσενικά κοτσύφια

 

*

Κοιτώ τη φύση να πρασινίζει

κι αισθάνομαι ένα βάρος

όμοιο εγκατάλειψης

*

Αλλάζει το φως πάνω απ΄ την πόλη –

Στα χωράφια πίδακες νερού

Γεράκια στέκουν στο κενό

Μηχανές μουγκρίζουν

Ολόκληρη η φύση κραυγάζει: νυστάζω!

*

Η Πίνδος και ο Όλυμπος

Μάκρυναν το βλέμμα μου

Καλότυχος εκείνος που αποκοιμήθηκε

Χωρίς προσευχή και συγχώρεση

Πάει να πει

Έστρωσε μέσα του η άνοιξη χορτάρι

‘Υπήρξα και παραμένω με το μέρος της ήττας”, δηλώνει ο Γιώργος Σαράτσης. ”’Ο ηττημένος δεν είναι αδύναμος. Φέρει μεγάλη δυναμική ενέργειας η ήττα. Η ήττα προϋποθέτει ταπεινότητα. Η ήττα είναι μια μορφή νίκης από την ανάποδη.”

Η ποίηση του στο “Τέναγος” συνεχίζει να κρατά την στάθμη σε ύψος αναπνοής, και ας μιλάει για στάσιμο νερό. Εικόνες, χρώματα μυρωδιές μοιάζουν ανίκητες, σπόρος σε χώμα πρόσφορο και ας μοιάζει άπελπις ο λόγος.

Πάντα ένας ήλιος θα στέκει πάνω από αυτή την χώρα, πάνω από την ύπαιθρο, τα ποτάμια, τα βράχια τους ανθρώπους της, πότε τρυφερός πότε εκτυφλωτικός και σκληρός να αποκαλύπτει την λαχτάρα της ύπαρξης για φως.

 

 

 

Ειρήνη Ιωαννίδου