Κωνσταντίνος Μπούρας: Βακχική τελετουργική «Αντιγόνη» εσωτερικού χώρου με έντονο το ευριπίδειο τραγικωμικό ανθρώπινο στοιχείο.

Ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης μοιράζονται την ανθρωποκεντρική ματιά στο δράμα, απομακρυνόμενοι από τη θεοσοφική αισχύλεια τραγωδία. Προοικονομούν την κατά Μπαλζάκ «Ανθρώπινη Κωμωδία» αλλά και όλο το σκανδιναβικό ερεβώδες απελευθερωτικό σκανδιναβικό θέατρο τού εικοστού αιώνα. Τόσο ο Ίψεν όσο κι ο Στρίντεμπεργκ συναντούν διαχρονικά τον Ευγένιο Ο’Νηλ, τον Σαίξπηρ, τον Μολιέρο, τον Γκολντόνι, τον Λόπε ντε Βέγκα για να φτάσουν πίσω στον Μένανδρο και στον Ευριπίδη με χωροχρονική γέφυρα το ελληνορωμαϊκό θέατρο στην λατινική γλώσσα. Ολάκερος ο Υπαρξισμός, το λεγόμενο «Θέατρο τού Παράλογου», ο «μαγικός ρεαλισμός» αλλά και ο Σουρεαλισμός ως κίνημα ανάγονται σε εκείνη τη μακρινή εποχή τού πέμπτου αιώνα, όταν ό,τι δεν κατάφεραν οι Μήδοι δυο φορές το επέτυχαν οι Έλληνες με τον εμφύλιο Πελοποννησιακό Πόλεμο.

Ο Θανάσης Σαράντος έρχεται σήμερα να διερμηνεύσει την σοφόκλεια «Αντιγόνη» ως ευριπίδειες «Βάκχες» (κυρίως ως προς την κίνηση τού Χορού αλλά και ορισμένων υποκριτών, μέσα από τον ρυθμό και το έντονο σωματικό παγανιστικό γονιμολατρικό στοιχείο). Αυτή η ανάγνωση είναι απολύτως σηνδημιουργική και νόμιμη στο πλαίσιο τής μετανεωτερικής μεταιχμιακής μεταβατικής εποχής που διανύουμε εκόντες-άκοντες…

Η έρευνα όμως δεν σταματάει στην «όψι» ή στο «ηχητικό τοπίο» αλλά επεκτείνεται στο κείμενο, αφού ο σκηνοθέτης επέλεξε μία άστοχη, ρεαλιστική, «κινηματογραφική» απόδοση από τον αείμνηστο Μίνωα Βολανάκη, που την χρησιμοποίησε στην μοναδική ευριπίδεια «έξοδο» τής Αλίκης Βουγιουκλάκη. Όμως αυτή η εκδοχή δεν ταιριάζει μήτε με τον διονυσιασμό μήτε με την ποίηση μήτε καν με το λαϊκό στοιχείο τού πρωτοτύπου. Πρόκειται για μία αναλογία θεμιτή, αλλά ξεπερασμένη τέσσερις δεκαετίες μετά. Ας καταλάβουμε κάποτε ότι κάθε μεταφραστική απόπειρα απευθύνεται σε συγκεκριμένο κοινό. Το target group και η στοχοθεσία αφορούν συγκεκριμένο πλαίσιο (στο οποίο συμπεριλαμβάνονται οι ανθρώπινοι πόροι). Με άλλα λόγια, στη συγκεκριμένη μετάφραση χάναμε ένα μεγάλο μέρος τού μεταφρασμένου κειμένου ή – αντίθετα – οι λέξεις, λειτουργώντας ως βεγγαλικά-γνωμικά επικάλυπταν το εκάστοτε σκηνικό δρώμενο.

Κατά τα άλλα, πρόκειται για μια άκρως ενδιαφέρουσα ερευνητική πρόταση που ξεχειλίζει στον κλειστό σκηνικό χώρο κι επιτάσσει την έξοδο σε ανοικτά θέατρα.

Ίδωμεν.

Ηρωικές ερμηνείες, αξιοθαύμαστοι συντελεστές:

Μετάφραση: Mίνως Βολανάκης.

Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία – Σκηνικά – Κοστούμια – Σχεδιασμός φωτισμού: Θανάσης Σαράντος.

Επιστημονική σύμβουλος: Ευφημία Καρακάντζα.

Μουσική σύνθεση-ηχοτοπία: Κωνσταντίνος Ευαγγελίδης.

Επιμέλεια Kίνησης: Πλωτίνος Ηλιάδης.

Βοηθοί σκηνοθέτη: Γιάννης Παναγόπουλος, Ασημίνα-Σοφία Χριστοπούλου.

Βοηθός σκηνογράφος-ενδυματολόγος: Aθηνά Μποτωνάκη.

Βοηθός φωτιστή-τεχνική επιμέλεια φωτισμού: Αλέξανδρος Πολιτάκης.

Φωτογραφίες: Χρυσάνθη Σπανού.

Trailer παράστασης: Στέφανος Κοσμίδης.

Τεχνικός ήχου-φωτισμού: Ερμόλαος Σκεπετάρης.

Γραφείο τύπου: Ράνια Παπαδοπούλου, Blue Rosebud Productions AMKE.

Οργάνωση παραγωγής: Κωνσταντίνος Τσιάκος.

Παραγωγή: Ηθικόν ακμαιότατον ΑΜΚΕ.

Ερμηνεύουν:

Θανάσης Σαράντος – Κωνσταντίνος Λάγγος (σε διπλή διανομή στο ρόλο του Κρέοντα) Ρωξάνη Καρφή (Αντιγόνη), Γιάννης Κορρές (Αίμων, Παιδί Τειρεσία, Χορός),Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος (Τειρεσίας, Χορός), Παναγιώτης Παπαδούλης (Φύλακας, Εξάγγελος, Χορός), Γαλάτεια Μαυρομάτη (Ισμήνη, Ευριδίκη, Χορός), Βαγγέλης Μάγειρος (Άγγελος, Χορός).

Μουσικός επί σκηνής (κρουστά): Ιάκωβος Παυλόπουλος.

Ας υπάρχουν παρόμοιες σεβαστικές ερμηνευτικές προτάσεις που τιμούν τους εμπνευστές και υλοποιητές τους.

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας https://konstantinosbouras.gr ποιητής, θεατρολόγος, μεταφρασεολόγος και κριτικός

Info:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

«Αντιγόνη» του Σοφοκλή

Σκηνοθεσία: Θανάσης Σαράντος

Έως τις 10 Φεβρουαρίου 2026

Θέατρο Ροές

Ιάκχου 16, Γκάζι

Εισιτήρια:

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/antigoni-tou-sofokli-1/

Ειδική προσφορά στα 12 ευρώ !

Trailer: https://youtu.be/eWoux119bgw

Την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου ολοκληρώνεται ο κύκλος παραστάσεων του “ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ”, σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου. Μια παράσταση που κέρδισε το θερμό χειροκρότημα του κοινού και άφησε έντονο αποτύπωμα στη φετινή θεατρική σεζόν.

Ο βραβευμένος σκηνοθέτης Θανάσης Σαράντος (Βραβείο Κάρολος Κουν Σκηνοθεσίας και Ερμηνείας 2023), μετά την επιτυχημένη πορεία του Οιδίποδα Τύραννου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, επιστρέφει στο Θέατρο Ροές (Ιάκχου 16, Γκάζι) με την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή για 12 μόνο παραστάσεις, έως 10 Φεβρουαρίου 2026.

Με οδηγό τη διαχρονική μετάφραση του Μίνωα Βολανάκη και τη συμμετοχή ενός δυναμικού, πολυμελούς θιάσου και ζωντανής μουσικής επί σκηνής, ο Θανάσης Σαράντος παρουσιάζει το αξεπέραστο έργο του Σοφοκλή τοποθετώντας τη δράση στη δεκαετία του ’70 και μετατρέποντας την αρχαία τραγωδία σε ένα πολιτικό θρίλερ κινηματογραφικού ρυθμού.

«Είχε άραγε κάπου δίκιο η Αντιγόνη — ή είχε εξ ολοκλήρου δίκιο; Και είχε άραγε ο Κρέων κάποιο άδικο — ή ήταν εξ ολοκλήρου άδικος;»

Η υπόθεση του έργου:

Στον απόηχο του εμφυλίου πολέμου, ο Κρέων αποφασίζει να τιμήσει με ταφή τον έναν από τους γιούς του Οιδίποδα, τον Ετεοκλή, ενώ απαγορεύει την ταφή του άλλου, του Πολυνείκη, χαρακτηρίζοντάς τον προδότη της Θήβας.

Η Αντιγόνη αρνείται να πειθαρχήσει στο διάταγμα του Κρέοντα και προχωρά στην ταφή του αδελφού της, οδηγώντας τη σύγκρουση ανάμεσα στους δύο σε μετωπική ρήξη. Μια σύγκρουση ανάμεσα στον νόμο της εξουσίας και τον νόμο της συνείδησης, που θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην καταστροφή.

Σκηνοθετικό Σημείωμα:

Στην «Αντιγόνη» συγκρούονται μετωπικά δύο κόσμοι: από τη μία τα δικαιώματα της οικογένειας και από την άλλη οι αδιασάλευτες προσταγές της πολιτείας. Ποιο όμως δίλημμα θα μπορούσε να προκαλέσει στον Αθηναίο πολίτη της δημοκρατίας του 5ου αιώνα π.Χ. η απολύτως αναρχική πράξη μιας γυναίκας που επικαλείται τους θεϊκούς νόμους απέναντι στο ιερό δίκαιο της πόλης, το οποίο εκπροσωπεί ο κυβερνήτης της; Και πώς όφειλε να σταθεί ο άρχοντας όταν ο νόμος παραβιάζεται όχι απλώς από έναν πολίτη, αλλά από συγγενή του;

Τι παράδειγμα θα έδινε ο Κρέων για τη διατήρηση της τάξης σε μια πόλη που προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί μετά από πολέμους, λοιμούς και βαθιές πληγές — και μάλιστα σε ένα κρίσιμο μεταβατικό στάδιο, έπειτα από την ανόσια και καταραμένη πράξη του προγενέστερου βασιλιά, του Οιδίποδα; Σε ποιο βαθμό μπορεί ο σύγχρονος θεατής του 21ου αιώνα να ταυτιστεί πραγματικά με την αποστολή του Κρέοντα, που υπερασπίζεται τις αξίες της ισονομίας και της θεσμικής δικαιοσύνης; Αποδεικνύεται ικανός να σταθεί μέχρι το τέλος στο ύψος των περιστάσεων του δημοκρατικού πολιτεύματος ή ολισθαίνει σταδιακά προς το επικίνδυνο μονοπάτι της τυραννίας;

Αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα μας δίνει την ευκαιρία να διερευνήσουμε σε βάθος η εμβληματική τραγωδία του Σοφοκλή, με έναν οκταμελή θίασο και έναν μουσικό επί σκηνής, και με οδηγό την αξεπέραστη μετάφραση του Μίνωα Βολανάκη. Η παράσταση αυτή αποτελεί τη συνέχεια της πρώτης μας εργασίας πάνω στο αρχαίο δράμα με το έργο του ίδιου ποιητή «Οιδίπους Τύραννος».