Loading...
Μονόλογοι - Διάλογοι - ΒιβλίαΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Λένη Ζάχαρη: Η Ελένη Λαδιά και η «Αρχή»

Το τελευταίο βιβλίο της Ελένης Λαδιά «Αρχή» αποτελείται από δύο νουβέλες με διαφορετικό περιεχόμενο αλλά με κοινό τίτλο.
Αν αναζητήσουμε άλλο κοινό στοιχείο θα μπορούσαμε να σταθούμε στο θέμα του έρωτα, ωστόσο σε κάθε μια αυτός έχει εντελώς διαφορετική έκφραση.
Στη μεν πρώτη έχουμε έναν ανεκπλήρωτο έρωτα που συνδέεται έμμεσα με την Εισβολή του 1974 και με τη μοίρα μιας κατεστραμμένης πόλης και με τον κόσμο των νεκρών.
Στη δεύτερη νουβέλα η Ελένη Λαδιά αναδεικνύει έναν έρωτα δυνατό, ζωντανό και κραταιό παρά τις διαφορές του ανδρογύνου, οι οποίες μάλιστα είναι αισθητές: διαφορά ηλικίας, μόρφωσης, κοινωνικού επιπέδου. Όμως οι ήρωες ενώνονται βαθιά μέσα από την κοινή και μεγάλη επιθυμία τους για γνώση, την οποία εμπλουτίζουν τα μελετήματά τους και τα ταξίδια τους. Το ανδρόγυνο αυτό ικανός να χωρίσει είναι μόνο ο θάνατος.
Για άλλη μια φορά η Ελένη Λαδιά αναδεικνύει την ικανότητά της να φτιάχνει ζωντανούς, πραγματικούς ανθρώπους ως ήρωες των βιβλίων της. Μέσα από τα στοιχεία της μυθολογίας και της φιλοσοφίας, αλλά και της θρησκείας φανερώνει με ολοκάθαρο τρόπο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι στο πέρασμα των αιώνων. Οι ήρωές της παλεύουν να σταθούν όρθιοι απέναντι σε καταστάσεις που δεν ορίζουν εξαιτίας τραγικών συμβάντων που επηρεάζουν όλο το σύνολο, αλλά και τους ίδιους καθοριστικά στο υπόλοιπο της ζωής τους. Ζητούν να ολοκληρωθούν μέσα από άλλους ακριβώς γιατί θεωρούν εαυτούς «νεκροζώντανους», όπως ο ήρωας της πρώτης νουβέλας. Ή, γεύονται την πληρότητα και την αγάπη σε όλο της το μεγαλείο, συνοδοιπορούν έως το τέλος της ζωής του συντρόφου με αυταπάρνηση φανερώνοντας ένα μεγαλείο ψυχής σπάνιο.
Σε κάθε περίπτωση οι ήρωές της είναι αφοσιωμένοι σε ένα ιδανικό. Είτε αυτό ονομάζεται πατρίδα ή τέχνη είτε ονομάζεται αγάπη και γνώση.

-Αγαπητή κ. Λαδιά σας ευχαριστώ για την αποδοχή της πρόσκλησης να συνομιλήσουμε σχετικά με το τελευταίο βιβλίο σας, «Αρχή».

Ε.Λ -Καί γώ σς εχαριστ κ. Ζάχαρη

-Πρόκειται για δύο νουβέλες με διαφορετικό περιεχόμενο και κοινό τίτλο. Έναν τίτλο που χαρίζει η Έμπνευση στη συγγραφέα – αφηγήτριά σας. Οδηγείται στην χώρα των Κιμμερίων κι από εκεί στον «λειμώνα». Γίνεται ένας Οδυσσέας η συγγραφέας;

Ε.Λ –
χι βεβαίως , συγγραφεύς δέν γίνεται νας δυσσεύς. κενος πγε στόν δη. Στό βιβλίο, ατή πηγαίνει στόν λειμώνα τν νεκρν, το ποίου τήν πύλη φρουρε τό τελευταο ζεγος τν Κιμμερίων. Αύτούς παρακαλε νά τς πιτρέψουν νά μπε στόν λειμώνα. πίσκεψη κε δέν χει στορικά στοιχεα· εναι τελείως συγγραφική μπνευση.

-Η συγγραφέας – αφηγήτρια κατά την συγγραφή της πρώτης νουβέλας είναι πεπεισμένη ότι πρόκειται σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα να πεθάνει. Στη δεύτερη νουβέλα έχει απαλλαγεί απ’ αυτό, ωστόσο η απειλή είναι άλλη, παγκόσμια. Πόσο καταλυτική είναι η απειλή του θανάτου;

Ε.Λ – συγγραφεύς εχε κάνει να τάμα: νά τελειώσει πρτα τν μετάφραση νός δυσκολότατου καί σπουδαιότατου βιβλίου καί μετά νά πεθάνει. Φοβόταν πώς θά πέθαινε, προτο τό τελειώσει. Ατό τελικς δέν γίνεται, κι ταν περν καθορισμένος χρόνος, ατή ξαναγράφει. τίτλος εναι ΑΡΧΗ (χωρίς κανέναν προσδιορισμό.)

-Αναφερόμενη παλαιότερα στον πλατωνικό «Ίωνα» έχετε πει πως η έμπνευση είναι μανική, σε κατακλύζει. Το βιώνει αυτό η συγγραφέας ή βρίσκεται σε άρνηση λόγω της προσωπικής της κατάστασης;

Ε. Λ -Βεβαίως καί πιστεύω, πως ναφέρεται στόν πλατωνικό «’Ιωνα» τι μπνευση εναι μανική καί κατακλύζει τόν καλλιτέχνη. Ετυχς συγγραφεύς χει καλές σχέσεις μέ τή μπνευσή της. ποτε ατή μφανιζόταν, λα καταλύονταν.(ρωτες, διασκεδάσεις κ.α.) Στήν νουβέλα μως βρίσκει τήν συγγραφέα λαβωμένη νά τς ξηγε πώς δέν μπορε νά γράψει, γιατί περιμένει τόν θάνατο. «Θά φήσω τότε να δεματάκι γιά σένα», τς πάντησε μπνευση. «Κι ν δέν προλάβεις νά γράψεις, τουλάχιστον πέθανε μέσα στήν μπνευσή σου. Νά νδοξος θάνατος γιά ναν συγγραφέα! Νά πεθάνει μπνευσμένος.» Τό δέμα εχε μέσα να χαρτόδετο, γραφο βιβλίο μέ τόν τίτλο  ΑΡΧΗ.

-Στην πρώτη νουβέλα ένας άντρας από τον λειμώνα γυρεύει να τελειώσει την ραψωδία των Νεκύων και η συγγραφέας του δίνει ζωή στο έργο της. Ο άντρας αυτός κουβαλάει μια βαριά μοίρα. Πόσο του στοιχίζει η Εισβολή;

Ε.Λ –ταν μπκε στόν λειμώνα τν νεκύων, συγγραφεύς συγκινεται καί διαλέγει ναν νδρα, ποος ζητ νά ξαναζήσει, μέχρι νά τελειώσει τό ργο του «Η ραψωδία τν νεκύων.» νδρας ατός πέφερε ψυχικς, νιωθε νοχος, γιατί δέν εχε πεθάνει με τούς συναγωνιστές του. Εναι νας τραγικός νθρωπος! ναφερόταν στήν εισβολή τν Τούρκων στήν Κύπρο τό 1974. πόλη του περιγράφεται λλά δέν ναφέρεται. Εναι μμόχωστος.

-Ο ψυχικός του κόσμος επαναστατεί  όταν γνωρίζει μια γυναίκα, την Ευρυδίκη. Η εμφάνισή της είναι για ‘κείνον ζήτημα «εναντιοδρομίας». Ωστόσο η Ευρυδίκη γίνεται βάσανος για τον ήρωα. Είναι κι αυτό αποτέλεσμα «εναντιοδρομίας»;

Ε.Λ –Τά πράγματα εναι πιό πλ: γιατί ναντιοδρομία; βαρύγδουπη λέξη. Πότε ταν χαρούμενος αύτός νδρας, γιά νά βρεθε  λυπημένος ντιστρόφως; ταν ξαναζε, παρασύρεται  πό τήν ζωή, βαριέται τόν δη κουρασμένο γάμο του καί ρωτεύται τήν Εύρυδίκη, ποία δέν νδίδει στόν ρωτά του, μολονότι τόν γαπ ς φίλο, διότι κενος εναι νυμφευμένος. Ερυδίκη σέβεται τούς θεσμούς, κι ς θεωρονται πό πολλούς παρωχημένοι. 

-Η Ευρυδίκη και ο Ανδρέας έχουν κάποια κοινά σημεία;

Ε.Λ – Βεβαίως καί ο δύο εναι βαθιά λυπημένοι. ντρέας γιά τόν χαμό τς πατρίδας του καί Ερυδίκη τραυματισμένη ρωτικς πό ναν νδρα το παρελθόντος μέ ψυχικό νόσημα.

– Ο Ανδρέας αν και στα ερωτικά του δείχνει μια ανωριμότητα και μια αστάθεια επιλέγει κάποια στιγμή την ασκητική ζωή. Είναι διέξοδος στο αδιέξοδο ή πραγματικά επιλέγει τον ασκητικό δρόμο προκειμένου να ολοκληρώσει το έργο του;

Ε.Λ -Τό πιό πικρό στήν πρώτη νουβλα εναι πόφαση το Ανδρέα νά κρυφτε στό πόγειο το σπιτιο  του καί νά συνεχίσει τήν συγγραφή τς ραψωδίας, τήν ποία  πάλι δέν πρλαβε νά τελειώσει, διότι πέθανε πό νακοπή καρδις. «Πέθανε μέ τό κεφάλι γερμένο στά χαρτιά του, καί κατά τά λεγόμενα τς μπνευσης εχε τόν νδοξο θάνατο τν συγγραφέων.»

-Περνώντας στη δεύτερη νουβέλα αντικρίζουμε μια τελείως διαφορετική κατάσταση. Ο Χρυσάνθιος, ένας αυτοδίδακτος φιλόσοφος, μυημένος στον κόσμο της φιλοσοφίας, ταπεινός. Από την άλλη η μορφωμένη και πλούσια Λαμπετία. Ποιο είναι το ειδοποιό στοιχείο που διαφοροποιεί την δική τους σχέση; Τα ονόματά τους είναι τυχαία;

Ε.Λ -Στήν δεύτερη νουβέλα μέ τόν διο τίτλο χουμε να λλο ζεγος, πού πιτυγχάνει ναν σπάνιο  ρωτα, μολονότι πάρχει μεγάλη διαφορά  ς πρός τήν λικία, τήν μόρφωση καί τήν κοινωνική προέλευση.  μως ατοί ο νθρωποι χουν μία  βαθειά σύμπνοια καί μοια ποιότητα. Τά νόματά τους, Χρυσάνθιος (εναι πό τούς βίους τν φιλοσόφων καί σοφιστν το Εύναπίου 4ος α.) καί Λαμπετία θυγατέρα το λιου πό τήν λληνική μυθολογία.)

-Στην εισαγωγή κάθε κεφαλαίου υπάρχει η αναφορά ενός συμπαντικού φαινομένου βεβαιωμένου επιστημονικά διότι σύμφωνα με τον Ερμή τον Τρισμέγιστο «ό,τι είναι κάτω αναλογεί προς ό,τι είναι επάνω, και ό,τι είναι επάνω αναλογεί προς ό,τι είναι κάτω, για να αποτελέσουν το θαύμα του μοναδικού πράγματος». Θα θέλατε να το σχολιάσετε σε σχέση και με το ζεύγος της Λαμπετίας και του Χρυσάνθιου;

Ε.Λ -Ναί, στό κάθε κεφάλαιο πάρχει ναφορά νός συμπαντικο φαινομένου,πού ποδεικνύει τήν ρήση το ρμ το Τρισμέγιστου.

-Η αυταπάρνηση που δείχνει ο Χρυσάνθιος στην αρρώστια της Λαμπετίας ως τον θάνατό της είναι θυσιαστική. Θυμίζει το Άσμα Ασμάτων, «Κραταιά ως θάνατος Αγάπη». Συναντάμε εύκολα τέτοιες αγάπες;

Ε. Λ – σο γιά τήν φοσίωση το Χρυσάνθιου στήν ρρωστη Λαμπετία εναι σπάνιο φαινόμενο. Νομίζω πώς φοσίωση πάρχει περισσότερο στίς σχέσεις γονέων καί τέκνων, καί δίως στήν γάπη μητέρας και κόρης.

-Ο Χρυσάνθιος και η Λαμπετία είναι ένα ζεύγος που ζουν τον απόλυτο έρωτα, την απόλυτη αγάπη και βρίσκονται αντιμέτωποι με τον θάνατο. Ο Ανδρέας, της πρώτης νουβέλας, δηλώνει ότι ερωτεύεται την Ευρυδίκη «συντροφιά με τον θάνατο». Λειτουργούν εδώ ο Έρως κι ο Θάνατος ως αρχέγονες συμπαντικές δυνάμεις;

Ε. Λ -Δέν νομίζω πώς δ ρως καί θάνατος εναι δυνάμεις κοσμογονικές, πλς εναι καθοριστικές. Οτε καί τό γεγονός πώς ταν κάποιος πό τούς δυό συντρόφους πεθαίνει, εναι ναντιοδρομικό φαινόμενο, πειδή παραμένων στήν ζωή  εχε ζήσει στήν ετυχία. Συμβαίνει ατό: νά πεθαίνει νας πό τούς δύο πρτος κι ο δύο μαζί.

– Αυτή η αγάπη δυναμώνει κάτω από όλες τις συνθήκες. Ποιο είναι το μάθημα για εμάς που διαβάζουμε γι’ αυτό το ζευγάρι; Είναι υπαρκτό ή προϊόν μυθοπλασίας;

Ε. Λ -Τώρα σχετικς μέ τό ρώτημα, ν τό ζεγος εναι προίόν μυθοπλασίας, χω νά παντήσω ρητς: λα εναι μυθοπλασία, κόμη καί μία ληθινή στορία ταν μπλέκεται στά πλοκάμια τς λχημιστικς, συγγραφικς τέχνης, μετατρπεται σέ μυθοπλασία. ς μήν ρωτον λοιπόν τόν συγγραφέα γιά πραγματικότητα μυθοπλασία.

– Σχετίζονται με κάποιον τρόπο οι δύο νουβέλες; Πέρα από τον κοινό τίτλο. Υπάρχει κάποια βαθύτερη συγγένεια;

Ε.Λ – βαθύτερη συγγένεια πού πάρχει στίς δύο νουβέλες, κτός πό τόν κοινό τίτλο ΑΡΧΗ, εναι ο ψεις το ρωτος.

Σας ευχαριστώ και πάλι θερμά!

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.