Ο φωτογράφος Εnri Canaj, βραβευμένος στο Lumix Photo Festival του Αννόβερου και από την Manuel Rivera-Ortiz Foundation έχει γεννηθεί στα Τίρανα το 1980. Από το 2017 είναι μελος του διεθνούς φωτογραφικού πρακτορείου Magnum Photos. Ζει στην Αθήνα και εργάζεται ταξιδεύοντας στον κόσμο.
Με την έκθεσή του “Πες αντίο πριν φύγεις” παρουσιάζει την ζωή των προσφύγων, τις δυσκολίες που συναντούν, πτυχές της καθημερινότητάς τους, τον αγώνα τους για επιβίωση, σημαντικά γεγονότα που στιγμάτισαν την ύπαρξή τους αλλά και την ίδια μας την εποχή.
Οι τραγικές τους φιγούρες πολλές φορές στο μεταίχμιο της ζωής και του θανάτου, αποτυπώνονται με λήψεις σκληρές, γεμάτες δυνατά συναισθήματα, μα τόσο ανθρώπινες.
Ο πόνος, οι αγωνίες, τα βάσανα, οι κακουχίες, δραματικές μα τόσο σημαντικές πλευρές της ανθρώπινης υπόστασης, παρουσιάζονται με τον φακό του με ειλικρίνεια χωρίς να αποτυπώνονται ως μία στείρα παρουσίαση συναισθημάτων.
Πέρα από την θρησκεία, την γλώσσα, την εθνικότητα, τα ήθη και τα έθιμα είμαστε όλοι άνθρωποι, “διόλου δεν διαφέρω από τους άλλους” γράφει σε ένα ποίημά της, με τίτλο ” Πρόσφυγας” η Κατίνα Βλάχου.
Οι ανθρώπινες αξίες και σχέσεις είναι ίδιες παντού.
Είμαστε όλοι μέρος του κόσμου που ζούμε “αυτού του κόσμου του μικρού του μέγα” όπως λέει ο ποιητής.
Ο Εnri Canaj φωτογραφίζει τα θέματά του την κατάλληλη στιγμή με ευαισθησία, με μια ικανότητα που βγαίνει από μέσα του.
Τον συγκινεί το ” Προσφυγικό” . Eίναι παρών εκεί που χρειάζεται εκφράζοντας την δική του αλήθεια γιατί “οι καλές φωτογραφίες είναι σαν τα ταξί, την ώρα αιχμής, εάν δεν είσαι αρκετά γρήγορος, θα τα πάρει κάποιος άλλος” όπως έλεγε ο φωτογράφος του Magnum Photos Rene’ Burri.
Οι φωτογραφίες του είναι πηγαίες, αποτυπώνει την πραγματικότητα με έναν τρόπο προσωπικό, με την δική του ιδιαίτερη ματιά με αισθαντικότητα και τρυφερότητα.
Τίποτε δεν είναι σκηνοθετημένο , οι λήψεις του είναι αληθινές, δεν εκβιάζει με τον φακό του, απλώς παρουσιάζει την αλήθεια με ειλικρίνεια.
Παρουσιάζει το ” Προσφυγικό” με τιμιότητα, διότι ψυχικά ενσωματώνεται με τους πρόσφυγες, νιώθει μέρος του θέματος που εστιάζει με τον φακό του, αφουγκράζεται τον παλμό τους, ευθυγραμμίζοντας την ματιά του με τις μύχιες εκφράσεις της καρδιάς του.
Τα πρόσωπα είναι κυρίαρχα στο έργο του.
Οι μορφές που παρουσιάζει σε άσπρο και μαύρο βγάζουν μία εσωτερική δύναμη, καθώς ξεπηδούν μέσα από ένα απειλητικό, άγριο και τραχύ τοπίο.
<<Η ανθρώπινη μορφή είναι ο τόπος του Κοσμικού Φωτός>> έγραφε ο ποιητής Michel Madore.
Μέσω των αντιθέσεων του άσπρου και μαύρου ο φωτογράφος επιτυγχάνει μια εύθραυστη ισορροπία η οποία γίνεται εύκολα αντιληπτή μέσω τόσων συγκινήσεων και ψυχικών καταστάσεων που αιωρούνται στο κάδρο.
Οι φωτογραφίες του παρουσιάζουν κοινούς ανθρώπους με καθαρότητα, γιατί εκείνο που περιγράφεται καθαρά είναι το πιο μυστηριώδες.
Μέσα από την δική του προσωπική ματιά συνδιαλέγεται με την σιωπή στις παρυφές του φωτός και της σκιάς χρησιμοποιώντας τόνους του λευκού και του μαύρου.
Οι λήψεις του δεν είναι μόνον αυτό που βλέπουμε, αυτό το καρέ που θαυμάζουμε, είναι κάτι περισσότερο.
Είναι ολόκληρη η διαδικασία της σκέψης, της επιθυμίας, της προσπάθειας, της θέλησης, της φαντασίας του καλλιτέχνη να αποτυπώσει την στιγμή.
Την αποφασιστική αυτή στιγμή που θα επιλέξει για να καταγράψει αυτό που του έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον.
Η έκθεση αυτή του Ε. Canaj ακροβατώντας ανάμεσα στην ζωγραφική και την ποίηση όχι μόνον προβληματίζει τον επισκέπτη αλλά και συγκινεί όλους αυτούς που μπορούν να αντιληφθούν με ανεκτικότητα τα μονοπάτια της μετανάστευσης, του ξεριζωμού, της προσφυγιάς.
Η έκθεση διαρκεί μέχρι την 31 Μαρτίου 2026 και παρουσιάζεται σε ένα διόροφο κτίσμα του μεσοπολέμου επί της οδού Μετσόβου 10, Τετάρτη έως Κυριακή από 11.οο π.μ. μέχρι 5.οο μμ.
