Συνέχεια των σημειώσεων, που προκλήθηκαν από διάφορα περιστατικά της θεατρικής διδασκαλίας και προορίζονται για ένα βιβλίο ποίησης με φωτογραφίες και αντικείμενο το Θέατρο.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Τα κείμενα, που ακολουθούν, πρέπει να διαβαστούν σαν “ποιήματα”, δηλαδή με προσθήκη προσωπικής ερμηνείας. Είναι σκέψεις και καταγραφές που εκφράζουν τον “ποιητή” και στοχεύουν να κάνουν τον αναγνώστη τους, να σκεφτεί και να συσχετίσει.
32.
ΑΣΚΗΣΗ: ΚΥΚΛΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ.
Να ακούω με εικόνες
Να πιάνω με ήχους
Να βλέπω με την όσφρηση
Να προσπαθώ να επικοινωνήσω με τον έξω, Μακρυνό ή Κοντινό, κόσμο και με τις άλλες τρεις αισθήσεις, εκτός της όρασης και της ακοής
Με αφή, χωρίς να πιάνω, χωρίς επαφή
Να γεύομαι με το σώμα, όχι με τη γλώσσα
Να μυρίζω με το σώμα, χωρίς τη μύτη
33.
ΑΣΚΗΣΗ ΟΜΑΔΙΚΟΤΗΤΑΣ
Χορός τραγωδίας και εμφύτευση μονολόγων
Σιωπή. Κοινή, ίδιας διαρκείας.
Η Ομάδα έχει -ή αποκτά- ιδιοσυχνότητα.
Πέρασμα -ομαλό- από την ακινησία στην κίνηση.
Εξελικτική διαμόρφωση κίνησης σε κύκλο.
Διαμόρφωση, όχι προσαρμογή.
Αυστηρά ίδιος ρυθμός. Ίδια κίνηση. Μέχρι το σημείο κορεσμού. Τότε αποτολμάται η πρώτη έξοδος από τον κύκλο.
Μόλις βγει ο πρώτος -που γίνεται έτσι πρωταγωνιστής-, συνεχής, ομαλή και ρυθμική έξοδος. Ομαλή.
Κάλυψη των κενών στο κυκλικό σχήμα. Ανεπαίσθητα, αλλά γρήγορα.
Μόλις εγκαταλείψει ο τελευταίος τον κύκλο, να δημιουργηθεί, από ένα εσωτερικό αίτιο, η προσυμφωνημένη Κίνηση.
Όταν γίνει ίδια σε όλους, δηλαδή κατακτηθεί η ομοιότητα, τότε εμφανίζεται ένας πρώτος μονόλογος.
Κάθε φορά, όταν κατακτιέται η ομοιότητα στην κίνηση, να υπάρχει απόλαυση, που ανεβαίνει σε πυκνότητα για να δημιουργηθεί η ανάγκη της αλλαγής. Όλες οι αλλαγές γίνονται από ανάγκη.
Προσπάθεια μέθεξης.
Στόχος: η έκσταση να οδηγεί στον μονόλογο, όχι μόνο η επιθυμία.
Μετά τον μονόλογο, κατάκτηση έκστασης ανώτερης ποιότητας. Πώς; Με την παραδοχή ότι η επιτυχία της δικής μου ερμηνείας προέκυψε από τη βοήθεια της Ομάδας και όχι από τις μοναδικές ικανότητές μου.
Αυστηρότητα στην κίνηση. Διαφραγματικές αναπνοές.
Φωνή, όχι στο λαιμό. Όχι ψίθυρος. Όχι Δράμα.
Μεγάλο κυρίαρχο συναίσθημα.
Αυστηρό σχήμα χαρακτήρα.
Δόμηση του μονολόγου με μουσική αυστηρότητα.
Πλαστικότητα της κίνησης.
Υπέρ-ενέργεια. Στήριξη σε δυνατά πόδια.
Κάθε “υποομάδα” υπό-στηρίζει τον μονόλογο.
Συλλογική πύκνωση με το πέρασμα του χρόνου, όχι ανάποδα. Έκσταση που καταλήγει στην έκρηξη.
Χωρίς προσωπικές σκέψεις.
Χωρίς κριτική.
Σκέψη, είναι το Συναίσθημα.
Τελικά, θα προκύψει ο ομοιόμορφος Χαρακτήρας του Χορού.
Αν η Άσκηση που προηγείται της πρόβας δεν περνά στη λειτουργία του θιάσου στις απαιτήσεις και τη διαχείριση αποτέλεσμα της πρόβας, είναι άνευ νοήματος.
34.
Διαφύλαξη της Βασικής Κατάστασης σε όποιο πείραμα ή αναζήτηση.
35.
KPΙTHPIA ΣΥΝΥΠΑΡΞΗΣ
Συνεργασία είναι η προσπάθεια εξασφάλισης κατάλληλων συνθηκών για τη δημιουργική λειτουργία ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ.
Διοίκηση είναι η σωστή επιλογή των ανθρώπων, που θα φέρουν σε πέρας ένα συγκεκριμένο έργο.
Κάθε μέλος είναι εν δυνάμει συνεργάτης. Που σημαίνει αμοιβαίος σεβασμός και εκτίμηση, για να δημιουργηθεί δυνατότητα ανθρώπινης επικοινωνίας και καλλιτεχνικής συνεργασίας.
Σεβασμός στην ατομικότητα και τα “ελαττώματα” του καθενός. Ως τη στιγμή που τα “ελαττώματα” τείνουν να γενικευθούν.
Το σχήμα στεγάζει τα όνειρα των μελών του -εφόσον συμφωνούν με τις αισθητικές αρχές του- κατά την δυνατότητα της στιγμής. Επομένως ενδυνάμωση και ενίσχυση του σχήματος, για να μπορεί να καλύπτει τις ανάγκες αυτής της ονειρικής συστέγασης.
Κυρίαρχη επιθυμία: Παίζω θέατρο και όχι δουλεύω στο θέατρο (ή δουλεύω το θέατρο).
Να είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε μεγάλες θυσίες για μια μικρή στιγμή δημιουργίας και καλλιτεχνικής ευφορίας.
36.
Η πιο ΣΩΣΤΗ εκδοχή της φαντασίας είναι η Πραγματικότητα και η ΩΡΑΙΟΤΕΡΗ εκδοχή της πραγματικότητας είναι η Φαντασία.
37.
Στο Θέατρο ισχύει
Η ΑΠΟΛΥΤΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ,
ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΗΜΕΝΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ,
ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ.
38.
Η εξέλιξη του Ηθοποιού:
Δια της εμπειρίας βελτιώνει το Σύστημά Του,
για να μπορεί ΣΑΦΕΣΤΕΡΑ
να μεταφέρει το ΜΗΝΥΜΑ
προς τον Θεατή.
39.
Προετοιμασία και αποφόρτιση:
Πώς ο Ηθοποιός αποσυμπιέζεται μετά την παράσταση προς την ζωή του και πώς από τη ζωή του συμπιέζεται (σαν ελατήριο) για την παράσταση.
Δηλαδή ποια είναι η ζωή του καλλιτέχνη έξω από την Τέχνη του.
Σαν ψάρι έξω από το νερό, ή σαν πουλί που κολυμπάει.
40.
Ιδιαίτερη προσοχή σε βασικά 7 σημεία.
- Επιλογή του έργου
- Κατάκτηση τεχνικής επάρκειας
- Αισθητική αρτιότητα, σε όλους τους τομείς
- Σαφές και ανοιχτό σε εξέλιξη περιβάλλον για τον ηθοποιό (Ρούχα, Μουσική, Σκηνογραφία, Φωτισμός κάθε σκηνής, Κίνηση)
- Ανοιχτή σε εξέλιξη Υποκριτική
- Πολυεπίπεδη Σκηνοθεσία: Από την πλευρά του κειμένου, της χρονικής συγκυρίας που ανεβαίνει η παράσταση, της διάθεσης και ικανότητας των ηθοποιών, του σχεδίου πρόσληψης από το Κοινό.
- Λειτουργία θιάσου, ως ομάδας
41.
Για μια εύρυθμη λειτουργία της Πρόβας:
Εκμετάλλευση απολύτως του Χρόνου
Συνέπεια, για την αποφυγή συνεπειών της δυσλειτουργίας
Απόλυτη ακρίβεια στην έναρξης της πρόβας
Σε περιπτώσεις δυσκολίας κατανόησης του ρόλου από τον ηθοποιό: Απόλυτη βοήθεια από τον σκηνοθέτη, με την προϋπόθεση να ακούει ο ηθοποιός
Οι παρατηρήσεις του συγγραφέα δίνονται στον σκηνοθέτη, όχι στους ηθοποιούς
Αργή προσέγγιση των νοημάτων του κειμένου και αφού το κείμενο κατακτηθεί νοηματικά και αισθητικά, τότε και μόνο τότε εξαντλητικοί πειραματισμοί στην αναζήτηση της φόρμας
42.
Απαγορεύεται η Φλυαρία και το Κενό.
43.
“Ο υψηλός τόνος, για να είναι πειστικός, έχει ανάγκη να τροφοδοτείται συνεχώς από «υψηλής τάσεως ψυχολογικό περιεχόμενο, αλλιώς ακούγεται σαν απλές λέξεις.”, λέει ο Τάσος Λειβαδίτης σε μια κριτική βιβλίου στην Αυγή, 30.7.1964
44.
Θεατρικός Φωτισμός:
Στη σκηνή υπάρχει το Φως, όχι ο Σχεδιασμός των Φωτισμών
Ο Φωτισμός δεν είναι πάντα σανίδα σωτηρίας της σκηνοθεσίας.
Στη σκηνή υπάρχουν “δυναμικές θέσεις φωτός”. Οι θέσεις που συνήθως και κυρίως βρίσκονται οι ηθοποιοί. Το φως από τους προβολείς που «γεμίζουν» καλό θα είναι να περνά από τις «δυναμικές θέσεις».
45.
Μουσική καθαρότητα,
ρυθμική ακρίβεια,
αυτοσχεδιαστική ελευθερία με κανόνες,
όπως στην μουσική Jazz.
Σε κάθε σκηνή υπάρχει ο ηθοποιός του κυρίαρχου αισθήματος, που καθορίζει τα όρια και το πνεύμα του αυτοσχεδιασμού.
46.
Ο Ρόλος είναι σαν το Παγόβουνο.
Ο θεατής βλέπει το φανερό μέρος του Ρόλου, αυτό που είναι έξω, υλοποιημένο επί ΣΚΗΝΗΣ.
Το ορατό μέρος του παγόβουνου μπορεί να επιπλέει, ΜΟΝΟ ΑΝ υπάρχουν κάτω από την επιφάνεια άλλα 9/10 της μάζας του.
47.
Στη διάρκεια της παράστασης απασφαλίζεται ένας προβολέας, πέφτει, αλλά συγκρατείται από το καλώδιό του. Στο υπόλοιπο της παράστασης οι θεατές θα παρακολουθούν τον κρεμασμένο προβολέα, αν η παράσταση δεν καταφέρει να προκαλέσει ισχυρότερες εντυπώσεις…
48.
Παίζοντας, έχω πάντα στραμμένη την προσοχή μου προς την κυρίαρχη δράση, αυτήν που βασικά πρέπει να παρακολουθεί ο θεατής και παράλληλα παρακολουθώ το περιβάλλον, τους άλλους ρόλους και τον σκηνικό χώρο, με όλο μου το σώμα.
49.
Η Τέχνη προϋποθέτει ΣΚΕΨΗ και ΑΙΣΘΗΜΑ. Στη μεγάλη Τέχνη το αίσθημα του δημιουργού και του αποδέκτη μπορεί να ταυτίζονται.
50.
Το Θέατρο είναι μια τέχνη ανά-παραγωγής της Φύσης.
Μήπως μια από τις βασικές του αποστολές θα έπρεπε να είναι η επανασύνδεση του ανθρώπου της ηλεκτρονικής εποχής με τη χαμένη επικοινωνία με τη Φύση;
Η Μουσική μάλλον έχει καταφέρει να λειτουργεί με αυτήν την έννοια.
51.
Η Φύση είναι μια διαρκής αλληλουχία δημιουργίας και καταστροφής.
Η κοινωνία, ως μια κατασκευή ανθρώπινης φύσης, είναι μια αλληλουχία ανθρώπινης δημιουργίας και καταστροφής.
Υπάρχουν οι δημιουργοί ανθρωπίνων επιτευγμάτων και οι καταστροφείς αυτών των δημιουργημάτων.
Όλοι πιθανόν θέλουν να είναι δημιουργοί, αλλά δεν είναι εύκολο.
Υπάρχει βεβαίως και μια σύγχυση, ως προς την έννοια της “δημιουργίας”.
Η δημιουργία έξω μου και η καταστροφή μέσα μου, είναι το ίδιο απεχθές με το αντίστροφό του. Αλλά φαίνεται λιγότερο.
(18.8.1995)
Ο άνθρωπος είναι το μόνο έμβιο ον, που δίνει διαφορετικά νοήματα στη φυσική πραγματικότητα.
Ο Καλλιτέχνης-Ποιητής είναι ο μόνος εκ των ανθρώπων, που δίνει νέο Νόημα στα διαφορετικά νοήματα της πραγματικότητας, που δίνουν οι άλλοι.
(Φωτογραφίες αναλογικές από το αρχείο μου. Εξετάσεις στο Θέατρο Τέχνης, στις 25 Ιουνίου του 1986. Την χρονιά εκείνη αποφοίτησαν από τη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης οι: Ντίνα Αβαγιαννού, Άννα Αυγουλά, Βασίλης Βασιλάκης, Μαρία Γεωργιάδου, Θόδωρος Γράμψας, Κλέων Γρηγοριάδης, Παναγιώτης Tρικαλλιώτης, Μαρία Καβογιάννη, Θόδωρος Καμπίτσης, Βασίλης Κανελλόπουλος, Γιάννης Καπετάνιος, Καίτη Κωνσταντίνου, Ηρώ Μαννέ, Χρήστος Παναγιωτάκης, Ζιώγα Σκαφίδα, Πέτρος Φιλιππίδης.
Στις φωτογραφίες σκηνές από τα έργα: Δωδέκατη Νύχτα, Με τα Δόντια, Έντα Γκάμπλερ, Καρέκλες, Τέλος του Παιχνιδιού, Δούλες, Τριαντάφυλλο στο στήθος, Προς κατεδάφισιν.)
