Θάνατοι από επιδημία και άλλα αινίγματα
Η Ελένη Στελλάτου (Αθήνα, 1978) κατάγεται από το Πυργί της Κεφαλονιάς, σπούδασε Φαρμακευτική και Φιλοσοφία της Τέχνης και μένει στο Λουτράκι. Το 2018 κυκλοφόρησε το πρώτο της βιβλίο, Το κόκκινο και το άσπρο, όπου τα πρόσωπα στις ιστορίες μετακινούνται από τη μια στην άλλη. Το Καιρός των Κρυστάλλων (Πόλις, 2025) είναι ένα α
αινιγματικό μυθιστόρημα με υπαξιακές αναφορές για απαιτητικούς
Η ιστορία που διαδραματίζεται στις αρχές του εικοστού αιώνα σε μια παραθαλάσσια πόλη (η πόλη και η χώρα δεν κατονομάζονται, τα ονόματα όμως είναι ισπανικά) αρχίζει με ένα παράξενο φαινόμενο: η επιφάνεια του πάγου σε μια λίμνη θρυμματίζεται και το έλκηθρο με τον μικρό Γιοχάνες Μέντες βυθίζεται. Έξι μήνες αργότερα, η κακοτυχία χτυπάει ξανά την οικογένεια, καθώς η έγκυος Ιρένε πεθαίνει πριν από τον γάμο της με τον Μάρκους.
Αφηγητής της ιστορίας είναι ο Εμανουέλ Περόν, ο ντρογκερίστας της πόλης, ο οποίο βρίσκεται διαρκώς στο εργαστήριό του, φτιάχνοντας φάρμακα και άλλα παρασκευάσματα για τους ασθενείς. Σύντομα, μαθαίνουμε πως στην περιοχή έχει εμφανιστεί μια επιδημία που εξολοθρεύει τους ανθρώπους. Ο Περόν προσπαθεί να βοηθήσει τους πάσχοντες, αλλά οι δυνάμεις του δεν επαρκούν, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει την καχυποψία των πολιτών, κυρίως του εκδότη της τοπικής εφημερίδας, του Λόπες, του ιερέα, του πάδρε Λεόν, του γιατρού Μανέ και του αστυνομικού διευθυντή Ροδρίγκες.
Η ιστορία, μολονότι αφορά μια ολόκληρη πόλη, περιστρέφεται γύρω από τον Περόν, έναν μοναχικό άνδρα που αποφεύγει τις συναναστροφές και συλλογίζεται τους δικούς του ανθρώπους, οι οποίοι δεν υπάρχουν πια, αλλά τον συντροφεύουν στη δύσκολη πορεία του προς την αυτογνωσία. Η ύπαρξή του δημιουργεί προβλήματα τα οποία προσπαθεί να επιλύσει με τη μελέτη βιβλίων –έχει μια μεγάλη βιβλιοθήκη κι ο ίδιος καταγράφει τις σκέψεις του– και την καταφυγή στους αρχαίους συγγραφείς, π.χ. τον Διοσκουρίδη, γιατρό, φαρμακοποιό και βοτανολόγο, και το βιβλίο του Περί ύλης ιατρικής. Σε αυτά τα βιβλία αναζητεί την εξήγηση για τον θάνατο της Ιρένε, η οποία θρυμματίστηκε μ’ έναν τρομακτικό τρόπο, διαλύθηκε σε εκατοντάδες μικρά κρυστάλλινα κομμάτια. Δεν βρίσκει όμως πουθενά τη λέξη θρυμματισμός ή κρυσταλλοποίηση.
Ο Περόν, όμως, παρά την επιθυμία του να βρει το φάρμακο για τη σωτηρία των συμπολιτών του από την άγνωστη μεταδοτική ασθένεια, δεν βρίσκει τρόπο ν’ απαλλαγεί από τα ερωτικά του αισθήματα για τη Μαρία Λουίζα, ενώ κατηγορείται για την εμπλοκή του σε παράνομες πράξεις, όπως η εξαφάνιση του περιεχομένου ενός χρηματοκιβωτίου (με χρήματα και ράβδους χρυσού), ή σε απρόσμενους θανάτους.
Το Καιρός των κρυστάλλων είναι αινιγματικό μυθιστόρημα, όπως προαναφέρθηκε, και οι αναγνώστες καλούνται να ερμηνεύσουν τα παράξενα και τρομερά συμβάντα που πλήττουν τους κατοίκους της πόλης. Δεν είναι μόνο η επιδημία που απειλεί τη ζωή τους, τα πάντα γύρω τους είναι επικίνδυνα, αφού οι ίδιοι αγωνίζονται να ξεφύγουν από τα μικρά και τα μεγάλα πάθη τους και πολλοί είναι προσκολλημένοι στη θρησκεία, ελπίζοντας πως η πίστη τους θα τους σώσει. Η ανθρώπινη δυστυχία είναι πανταχού παρούσα, ενώ κάποιοι επιχειρούν να την εκμεταλλευτούν ώστε να αποκτήσουν οικονομικά οφέλη.
Σύμφωνα με το οπισθόφυλλο του βιβλίου, οι περιπέτειες των ηρώων και των ηρωίδων στο μυθιστόρημα αρχίζουν στο σημείο όπου η επιστήμη συναντάει τη μεταφυσική. Ελπίζουμε πως το επόμενο βιβλίο της η Ελένη Στελλάτου δεν θα έχει αινίγματα και μεταφυσικά στοιχεία, ο ρεαλισμός –με την εξαίρεση λίγων σπουδαίων δειγμάτων μαγικού ρεαλισμού– έχει θριαμβεύσει στην παγκόσμια λογοτεχνία, οπότε οι αναγνώστες θα απολαύσουν δεόντως την αφηγηματική δεινότητα της συγγραφέως.
