Poetry is thoughts that breathe and words that burn

                                             Edgar Allan Poe

( Η ποίηση είναι σκέψεις που ανασαίνουν και λέξεις που καίνε)

 

Για τον ποιητή ή και για όποιον επιχειρεί με ποιητικό τρόπο, η ποίηση είναι βαθιά συναισθηματική, πνευματική και υπαρξιακή διαδικασία. Είναι η έκφραση της εσωτερικής φωνής, η αφύπνιση της ψυχής και της σκέψης. Το φως στα σκιερά μονοπάτια του εαυτού, μια θεραπευτική εμπειρία, που μετατρέπει τα βιώματα σε λόγο. Μια προσπάθεια τέλος, να ανασάνουν οι σκέψεις που ίσως χρόνια καταπιέζονται χωρίς οξυγόνο και να γίνουν λέξεις και στίχοι,που κάποτε καίνε.

“

Το ποίημα

 

Get me Get me out of your chest *

 

Ασφυκτιώ

Οι λέξεις μαχαίρια

Ακονισμένα ακουμπούν

Σε γραμμές αχνές τετραδίου

 

Κομμάτια της ψυχής μου

Τα συγκολλώ με χαρτί

Τετραδίου και στυλό διαφημιστικό

 

Αναμνήσεις βιώματα

Πληγές ανοιχτές

 

Το ποίημα με φέρνει

Στον σκοτεινό εαυτό

……….

*( Βγάλε με βγάλε με από το στήθος σου)

 

Εκείνο, που χαρακτηρίζει την πρώτη ποιητική συλλογή της Αντιγόνης Παππά, είναι η ανάγκη του ποιητικού υποκειμένου, να ακουμπήσει πάνω στο χαρτί “ οι λέξεις ακουμπούν / σε γραμμές τετραδίου” κομμάτια της ψυχής του “ κομμάτια της ψυχής μου/ τα συγκολλώ με χαρτί”. Ο πρώτος και ο δεύτερος στίχος του ποιήματος “Το ποιημα” φανερώνουν την αδήριτη ανάγκη του ποιητικού υποκειμένου να μεταγγίσει το βάρος της ψυχής στις λέξεις και στους στίχους για να λυτρωθεί. Να ανοίξει τις πληγές για να επουλωθούν, μέσα από τη γραφή.

 

Λυτρώσου ψυχή μου

Από τα μαύρα σκοτάδια

Ξαναβρές το φως σου

Σε άδεια τετράδια.

( Λύτρωση)

Τα 23 ποιήματα της συλλογής έχουν μια κοινή συνισταμένη. Είναι μια πορεία – τροχιά ( σύνολο διαδοχικών θέσεων, που διαγράφει ένα κινούμενο σώμα), μέσω της οποίας το ποιητικό υποκείμενο επιδιώκει έναν τρόπο φυγής από μια σκληρά βιωμένη πραγματικότητα, μέχρι την κάθαρση, την απολύτρωση της ψυχής από καταπιεσμένα συναισθήματα, καταστάσεις που τη βαραίνουν, τραυματικές εμπειρίες. Δεν επιζητά τη λήθη, τη διαγραφή όσων όρισαν τη ζωη, αλλά μια άλλη οπτική της προσωπικής πορείας.

Η ποίησή της κινείται ανάμεσα σε αδιέξοδα και πόρους διαφυγής – απελευθέρωσης, σε μνήμες επώδυνες συχνά και απώλεια που στιγμάτισε τη ζωή, συνθήκες δύσκολες και λύτρωση.

Κανένα “ περιτύλιγμα” στις λέξεις. Αυτούσιες στη σκληρή συχνά κυριολεξία τους, αλλά και τρυφερές, συναισθηματικά φορτισμένες. Λέξεις αποκαλυπτικές. Κανένας υπαινιγμός, όλα στο φως. Στίχοι που αποφορτίζουν την ψυχη. Προσδοκία και ελπίδα αλλού.

 

Τα πουλιά κελαηδούνε

Τον ίδιο σκοπό

Άνοιξη πότε θα ρθεις

Να ανθίσω κι εγώ;

(Χαλάνδρι)

 

Περιμένω την Άνοιξη

Ν’ ανθίσω ξανά

( Φθινόπωρο),

Η φιλία, η αγάπη και ο έρωτας, βαθιά και ειλικρινή συναισθήματα αποτελούν δυνάμεις αντίρροπες για το ποιητικό υποκείμενο στην απώλεια.

 

Πόσα μίλια είσαι μακριά;

Σε αισθάνομαι όμως τόσο κοντά!

…………..

Οι ψυχές μας ενώνονται

Απ’ την αρχή

 

Προβλήματα, άγχη, αγωνίες σωρό

Μα ποτέ δεν ξεχνώ να σού χαμογελώ.

(Φιλία)

 

Η αγάπη δυναμώνει

Με τα προβλήματα

Σε κοιτάζω στα μάτια

Και η ψυχή γαληνεύει

(Έρωτας)

 

Συνέχεια μαζί

Θέλω να με συντροφεύεις όλη μου τη ζωή

(24 χρόνια)

 

Σε είδα να ξεπροβάλεις

Στην οδό Δάσους δειλά

Και να μάς ακολουθείς παιχνιδιάρικα

 

Μας υιοθέτησε

Για μια ζωή

Μια σχέση πολύ τρυφερή

 

Το μαζί σου ασύγκριτο

Και η ομορφιά σου

Μα πάνω απ’ όλα τα γουργουρητά σου

(Alfie)

Κύριο πρόσωπο ο πατέρας, που έφυγε νωρίς, αφήνοντας ένα βαθύ τραύμα. Σαφής αναφορά σε τέσσερα ποιήματα. Στο πρώτο της συλλογής, με τον τίτλο “ Άκου πατέρα”, εκφράζεται η θλίψη, οι απορίες, οι ευθύνες, ο θυμός ενός παιδιού, που μεγαλώνει με την ίδια αίσθηση έλλειψης, ενός ενήλικα, που δεν μπορεί να κατανοήσει και που καταλήγει “ Τελειώσαμε πατέρα”. Στο ποίημα “ Αποχαιρετισμός” γίνεται λόγος για προσωπικές μνήμες. Στο ποίημα “ Διδακτορικό” ο πατέρας και πάλι παρών. Στο τελευταίο της συλλογής, που τιτλοφορείται “ Στον τάφο”

 

το ποιητικό υποκείμενο δηλώνει πως

 

Στον τάφο σου εγώ δεν ήρθα ποτέ

Αυτό σου το σπίτι δεν μπόρεσα να το αντέξω

Και έτσι κείτεσαι εκεί μοναχός

……….

Ίσως μπορείς όμως να με διαβάσεις

Γι’ αυτό γράφω ποιήματα λίγο τρελά

Που μού ζεσταίνουν την καρδιά

Τέσσερις ακόμη επισημάνσεις

Πρώτη, σε σχέση με τον τίτλο της συλλογής, “ Σε τροχιά κάθαρσης”.

Ο τίτλος απόλυτα συνδεμένος με το περιεχόμενο της συλλογής. Ο αναγνώστης παρακολουθεί βήμα βήμα την πορεία του ποιητικού υποκειμένου να βγει στο φως της γραφής όλο το βάρος της ψυχής.

Δεύτερη, σε σχέση με τον ποιητικό τρόπο.

Εξομολογητική διάθεση, λόγος πρωτοπρόσωπος. Συχνά ένα δεύτερο πρόσωπο στο οποίο απευθύνεται,πατέρας, φίλη, αγαπημένος, άνθρωποι που μπήκαν στη ζωή του ποιητικού υποκειμένου.

Τρίτη σε σχέση με τον ποιητικό χρόνο.

Το παρόν κυρίως, ως χρόνος αναψηλάφησης του παρελθόντος, διατύπωσης παραπόνων, θυμού ή θλίψης για ό τι συνέβη, αλλά και ως χρόνος αναπόλησης όμορφων στιγμών της ζωής που πέρασε. Και το παρελθόν, για πράξεις, βιώματα και γεγονότα συντελεσμένα, που άφησαν στο παρόν έντονο το στίγμα τους στη συνείδηση.

Τέταρτη σε σχέση με την ποιητική γεωγραφία.

Το Εδιμβούργο “για χρόνια πολλα” η Αθήνα – τα Ιλίσια

“Αναβάτες ονείρου

Σε street μηχανή

Τριγυρνάμε Ιλίσια φοιτητικά”. Το Χαλάνδρι “ Μένουν Χαλάνδρι”. Η οδός  Δάσους “ Σε είδα να ξεπροβάλεις

Στην οδό Δάσους δειλά”, η οδός Αραχώβης “ Στην Αραχώβης χρόνια πολλά”

Η ποίηση στο έργο της Αντιγόνης Παππά, ως μέσο έκφρασης, επιβεβαιώνει μια από τις κύριες λειτουργίες της. Επιτρέπει στον γράφοντα ποιητή να υφάνει με τον προσωπικό του τρόπο τις λέξεις για να μεταδοθεί αυτό που δεν μπορεί να ειπωθεί ευθέως. Δίνει φωνή στη σιωπή, σχήμα στο αόρατο, φως στο σκοτάδι της ψυχής. Ανοίγει έναν υπέροχο δρόμο που οδηγεί στην κάθαρση και στην αλλαγή οπτικής συνθηκών που καθόρισαν την πορεία της ζωής. Γιατί

 

“Η ποίηση είναι ανάπτυξις στίλβοντος ποδηλάτου.

Μέσα της όλοι μεγαλώνουμε. Οι δρόμοι είναι λευκοί.

Τ’ άνθη μιλούν. Από τα πέταλά τους αναδύονται μικρούτσικες παιδίσκες.

Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος”

Α. Εμπειρίκος “ Ο πλόκαμος της Αλταμίρας”

 

 

Φωτεινή Φλώρου