Εδώ ο κόσμος χάνεται κι εμείς πάλι θα μιλήσουμε για την ανάγκη να δημιουργηθούν θεσμοί, που να βοηθούν την κοινωνία στα δύσκολα.
Η Τέχνη πάντα θα είναι καταφύγιο και καταφυγή και στήριγμα, όσο κι αν οι πρόσκαιρες εξουσίες, ενδιαφέρονται μόνο για εξοπλισμούς και οικονομία.
Είδαμε λοιπόν επιτέλους ένα σχέδιο νόμου για τη δημιουργία ενός θεσμού! Έπιτέλους! Στον θεατρικό χώρο ο τελευταίος δημιουργηθείς σοβαρός θεσμός ήταν από τη Μελίνα Μερκούρη πριν από σαρανταπέντε χρόνια.
Κατέφθασε λοιπόν ένα σχέδιο νόμου, για έναν νέο θεσμό, βεβαίως μετά τις πολύμηνες διαδηλώσεις των καλλιτεχνών στους δρόμους και μετά την απόφαση του ΣΤΕ, που έβγαλε αντισυνταγματικές ρυθμίσεις του περίφημου ΠΔ 85/2022.
Το πολυαναμενόμενο νομοθέτημα… ΔΕΝ ασχολείται με τη διδακαλία-εκπαίδευση ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ, αλλά φτιάχνει ένα μηχανισμό παροχής χαρτιών-πτυχίων και δημιουργεί προϋποθέσεις για να γίνουν καθηγητάδες, κάποιοι από τους συμμετέχοντες στη σύνταξη του νομοσχεδίου.
Επιπροσθέτως φροντίζει να αφήσει παράθυρο ανοιχτό, για τη δημιουργία ιδιωτικών Ανώτατων σχολών καλλιτεχνικής εκπαίδευσης…
Ένα παράδειγμα για την εκλογή διδασκόντων:
Βάζει σε προτεραιότητα
… επαγγελματική εμπειρία πέντε (5) ετών, συναφή με το γνωστικό αντικείμενο της θέσης μετά την απόκτηση του πτυχίου Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι).,
… έτη αυτοδύναμης διδασκαλίας σε Α.Ε.Ι.”,
και σε εξαίρεση:
“Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, κατά τις οποίες το καλλιτεχνικό έργο ενός υποψηφίου είναι ιδιαιτέρως διακεκριμένο και έχει τύχει καθολικής αναγνώρισης στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή…”
Ενώ θα έπρεπε να είναι ανάποδα!!!! Να είναι σε προτεραιότητα οι ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ διδάσκοντες και σε εξαίρεση οι όποιοι ΔΕΠ ΑΕΙ και λοιπά βαρύγδουπα αρχικά.
Μια μικρή συλλογή αρθριδίων της ιδιοφυΐούς σύλληψης:
Άρθρο 28: Μετονομασία των Σχολών Ανώτερης Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης σε Ανώτερες Σχολές Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης
- Σκοπός των Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Κ.Ε.) είναι η παροχή ανώτερης ειδικής τυπικής καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στις τέχνες του δράματος, του χορού και της κινηματογραφίας – τηλεόρασης.
Άρθρο 4: Άδεια ίδρυσης και λειτουργίας Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης
- Η άδεια ίδρυσης και λειτουργίας Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.Κ.Ε.) χορηγείται σε φυσικό πρόσωπο με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
(και το αποκορύφωμα)
- Κάθε Σχολή διαθέτει αριθμό σπουδαστών ανάλογο προς τις αίθουσες και τα εποπτικά μέσα διδασκαλίας.
- Ο αριθμός των σπουδαστών κάθε τάξης ορίζεται σε τριάντα (30), κατ’ ανώτατο όριο.
Αντί να δημιουργήσουν ένα νέο οργανισμό Παραστατικών Τεχνών, άρχισαν τις ανώτερες μεθόδους τις κοπτοραπτικής και κοπτόραψαν ένα έκτρωμα, το οποίο δεν δημιουργεί ανώτερη καλλιτεχνική σχολή, αλλά άλλο ένα θεωρητικό πανεπιστημιακό ίδρυμα, για να δώσει θέσεις απασχόλησης σε αποφοίτους ΑΕΙ και μεταπτυχιακούς και διδάκτορες και σε ένα μικρό ποσοστό σε «καλλιτέχνες εγνωσμένου κύρους κλπ», που ξέρουμε από τώρα ποιους έχουν στο μυαλό τους οι συντάκτες του νόμου.
Υποτίθεται ότι είναι μια σχολή εκπαίδευσης θεάτρου, που θα καταργήσει δημόσιες σχολές που ήδη λειτουργούν ως ανώτερες και αντί να ξεκινήσει με βάση αυτές ακριβώς τις σχολές, που κάποιες από αυτές έχουν εξαιρετικές επιδόσεις και να τις αναβαθμίσει σε ανώτατο επίπεδο, διατηρώντας τη δομή λειτουργίας τους, φτιάχνει άλλη μια σχολή θεατρολογίας.
Στο άρθρο 12, όπως βλέπουμε παραπάνω, που λέει για τις προϋποθέσεις εκλογής και εξέλιξης διδακτικού προσωπικού, βάζει το κάρο μπροστά από το άλογο. Προηγούνται τα διδακτορικά και τα πτυχία ΑΕΙ και ως εξαίρεση οι δημιουργοί της Τέχνης. Θα βάλουν δηλαδή καθηγητάδες να διδάσκουν καλλιτέχνες! Ενώ, ακριβώς ανάποδα θα έπρεπε: κατ’ εξαίρεση να διδάσκουν οι πτυχιούχοι και διδάκτορες και λοιποί πανεπιστημιακοί, που ευελπιστούν να μετακομίσουν στη νέα σχολή από διδάσκοντες στις θεατρολογίες.
Το περίφημο σχέδιο έχει ήδη αποδομηθεί ακόμη και από καλλιτέχνες εκλεκτούς της εξουσίας, που θα μπορούσαν να ελπίζουν σε μια θέση εκεί και από πολλούς άλλους φορείς του πολιτισμού.
Το αποκορύφωμα είναι το τελευταίο άρθρο, το 107, στο οποίο δηλώνεται Έναρξη ισχύος…
- Το παρόν ισχύει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με την επιφύλαξη των παρ. 2, 3, 4, 5 και 6.
- Η ακαδημαϊκή λειτουργία της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών εκκινεί από το
ακαδημαϊκό έτος 2028-2029.
- Η ισχύς των άρθρων 26 έως 41 του Μέρους Γ’, των άρθρων 42 έως 51 του Μέρους Δ’ και των άρθρων 52 έως 60 του Μέρους Ε΄ εκκινεί από την 1η.1.2027.
- Η ισχύς της παρ. 1 του άρθρου 74, περί αποδοχών του προέδρου του Γενικού Συμβουλίου
Βιβλιοθηκών, αρχίζει από τη 12η.3.2025.
- Η ισχύς του άρθρου 101 αρχίζει από την 1η.1.2022.
- Η ισχύς του άρθρου 102 αρχίζει από τη 12η.2.2026.
Η περίφημη ΑΣΠΤ θα αρχίσει από 2028-2029, αλλά εν τω μεταξύ το νομοσχέδιο τακτοποιεί και κάτι άλλα που πήρε παραμάζωμα…
Ακόμα νομίζετε ότι φτιάχνουν Ανώτατη Καλλιτεχνική Σχολή, όταν τακτοποιεί, ακόμη και αναδρομικές υποχρεώσεις;
Αυτή δεν είναι σοβαρότητα ίδρυσης Πανεπιστημιακής Σχολής, αλλά “Business as usual”, που προετοιμάζει δουλίτσες-προσφορές προς ημετέρους.
Υπάρχει στο διαδίκτυο, εδώ και 10 χρόνια, ένα απόσπασμα μιας συνέντευξης του Καρόλου Κουν, όπου δείχνει να είναι εκτός ελέγχου, όταν ομιλεί περί ακαδημαϊκής εκπαίδευσης του θεάτρου.
Μια ακριβής απομαγνητοφώνησή της ακολουθεί. Καλό θα ήταν να την είχαν λάβει υπόψη τους οι συντάκτες του σχεδίου νόμου, αλλά και οι κρίνοντες από μια οπτική γωνία του προσωπικού τους οφέλους. Ο Κουν εκεί προτάσσει το συμφέρον του Θεάτρου και όχι μια άποψη, για να βολευτεί ο ίδιος, ως πιθανός διευθυντής μιας Ακαδημίας, όπως οραματίζονται αρκετοί από τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, οι οποίοι ήσαν μεταξύ των συντακτών του νομοσχεδίου.
Στη συνέντευξη του λοιπόν, στην Σούλα Αλεξανδρόπουλου, το 1976, λέει ξεκάθαρα:
«Το θέατρο δεν είναι ακαδημαϊκό επάγγελμα, έχει άλλες μορφές έκφρασης είναι κάτι ζωντανό, κάτι που δημιουργείται κάτι που αλλάζει όλη την ώρα. Δηλαδή μόλις πας να το κάνεις να βάλεις ακαδημαϊκή παιδεία είναι ο θάνατος του θεάτρου.
Η ακαδημία θα τους κάνει ένα πράμα στερεότυπο, θα βγαίνουμε καλούπια, θα βγαίνουνε μορφωμένοι, αλλά τι είδους μόρφωση; Δε μας ενδιαφέρει, δε μας ενδιαφέρει η μόρφωση η πλατειά, μας ενδιαφέρει, μας ενδιαφέρει συγκεκριμένα τι είδους θεατρικη μόρφωση θα μπορέσουνε να… λάβουνε. Μας ενδιαφέρει να είναι, να έχουνε… να είναι μορφωμένοι οι ηθοποιοί μας, να ξέρουνε πολλά πράγματα, να ξέρουν περισσότερα πράγματα από ότι θα μπορέσει να τους διδάξει η Ακαδημία, να τους δοθούνε κεντρίσματα, που να μπορέσουνε να δημιουργηθούνε, αλλά όχι ένα άλφα υλικό, το οποίο θα μαθαίνουνε, γιατί αυτό δεν εξυπηρετεί καθόλου. Κάτω τα Χέρια από τη θεατρικη παιδεία. Η θεατρικη παιδεία είναι κάτι, που ανήκει στον καλλιτέχνη και στους καλλιτέχνες. Δεν ανήκει, δεν ανήκει γενικά. Η πολιτεία μπορεί να βοηθήσει να δημιουργηθούν εστίες καλλιτεχνικές και έχει υποχρέωση να βοηθήσει. Αλλά πρέπει να οργανωθεί κιόλας ανάλογα. Και τα διάφορα υπουργεία που έχουνε σαν αποστολή σε αυτό το πράμμα… πώς θα βοηθήσουν. Όχι πώς θα βάλουνε τροχοπέδη, γιατι ώσαμε σήμερα βασικά τροχοπέδη έχουνε βάλει. Το μεγαλύτερο ποσοστό, το μεγαλύτερο υλικό, που μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για το θέατρο μέσα στον τόπο μας δεν… Το αφήνουν αχρησιμοποίητο και του βάζουν τροχοπέδη μπροστά. Λένε αν δεν έχεις δίπλωμα γυμνασίου δεν μπορείς να πας στο θέατρο. Πώς αποστερείς τον τόπο από ένα τόσο ζωντανό έμψυχο υλικό, που μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και να γίνει δημιουργικό και πολύ πιο μορφωμένο, από όλα τ’ άλλα τα βουτυρόπαιδα, που έχουν την ευκαιρία να σπουδάσουν και να γίνουν κάτι.»
Ακολουθεί ερώτηση της δημοσιογράφου, που επηρεασμένη προφανώς από τη φόρτιση του Κουν, κάνει μια παρέμβαση, εξ ίσου ασύντακτη: «Διαφωνείτε δηλαδή… η παιδεία … δεν θα πρέπει όμως κάποτε η παιδεία, η θεατρική παιδεία να γίνει ανωτέρα παιδεία;»
Ο Κουν, στο άκουσμα του «ανωτέρα», πάλι παίρνει ανάποδες και προσπαθεί να απαντήσει: «Δεν έχω κανέναν… κανέναν… (Εδώ έβαλε αρσενικό και δεν του βγαίνει η θηλυκή «αντίρρηση») να γίνουν και μια ακαδημία και δυο ακαδημίες και όσες ακαδημίες θέλουνε. Όχι όμως για να… ότι θα είναι μια τροχοπέδη η ακαδημία και δε θα μπορέσει, δε θα μπορέσουν να βγουν στο επάγγελμα άνθρωποι, που θέλουν να βγουν στο επάγγελμα και που μπορούν να αποδώσουν στο επάγγελμα. Αυτό, θα το κρίνει μόνο το σανίδι.»
(Κατ´ εξαίρεση στη φωτογραφική επιλογή βάζω εικόνες με το πρόσωπο του Καρόλου Κουν, από το βίντεο: https://www.youtube.com/watch?v=D2nr6Qd7C8I)
Υ.Γ. Μια ρήση του Raymond Chandler, όταν μιλάει για το μυθιστόρημα μυστηρίου (που εστιάζει το δικό του ενδιαφέρον): “Καθώς η µορφή του δεν τελειοποιήθηκε ποτέ, δεν παγιώθηκε ποτέ. Οι ακαδηµαϊκοί ποτέ δεν έβαλαν τ’ άψυχα χέρια τους πάνω του. Είναι ακόµη ρευστό, πάρα πολύ ποικίλο για να ταξινοµηθεί εύκολα, ακόµη βγάζει παρακλάδια προς όλες τις κατευθύνσεις.” (Γραµµένο το 1949)
ΚΖΚ, 13.3.2026
