Η γόνιμη ενηλικίωση μιας ποιήτριας
‘’Η ποίηση […] αποτελεί […] μιαν ανάγκη για απόλυτη έκφραση ελευθερίας. […] Μπορεί να παρομοιαστεί με την απόπειρα ενός επικίνδυνου, αλλά ταυτόχρονα και τόσο μαγικού πετάγματος […] ‘’.
Αυτά έλεγε η νεαρή ποιήτρια το 2017 σε συνέντευξή της στον Νικηφόρο Γκόλτσιο στον ‘’Πιερικό Παρατηρητή’’ , με αφορμή την πρώτη ποιητική συλλογή της ‘’Απορίες αθωότητας’’.
Με την δεύτερη, μετά από εννέα χρόνια , συλλογή της έρχεται να επιβεβαιώσει την αρχική θετική εντύπωση και να δείξει πως, όταν ασκείσαι στο δύσκολο σπορ της γραφής τα αποτελέσματα θα φανούν στο τεραίν της ποίησης.
Ιδού, λοιπόν, οι ‘’Ειδο-Ποιήσεις’’ της Σοφίας μας γνέφουν να τις ακούσουμε. Και είναι πολλά και ενδιαφέροντα αυτά που μάς λένε ρητά, αλλά και υπαινικτικά, με σιωπές και αλληγορίες, ιστορίες από το παρόν και το άγνωστο μέλλον, που μάς επιφυλάσσει ο ψηφιακός κόσμος.
Τα μεγάλα και αιώνια θέματα της ποίησης και της τέχνης γενικότερα είναι παρόντα στα ποιήματα : η αγάπη, ο έρωτας, ο φόβος του θανάτου.
Η συλλογή περιέχει πενήντα επτά ποιήματα χωρισμένα σε έξη ενότητες. Με αυτό τον τρόπο η ποιήτρια διαχειρίζεται το υλικό της, προσφέροντας στον αναγνώστη κλειδιά για την προσέγγισή του. Οι τίτλοι των ενοτήτων λειτουργούν ως οδηγοί ανάγνωσης και προετοιμάζουν την είσοδο στο ημιφωτισμένο σκηνικό του ποιήματος. Εδώ θα ήθελα να επισημάνω πως τα ποιήματα έχουν την απαραίτητη διαύγεια, έτσι ώστε να είναι βατά, αλλά όχι πάντα εύκολα. Να εξηγήσω πως με αυτό εννοώ ότι δεν έχουμε μια κρυπτικότητα που σκοτεινιάζει το ποίημα, αλλά με επιδέξιους λεκτικούς χειρισμούς η ποιήτρια φωτίζει το θέμα της, ικανοποιώντας την ανάγκη του αναγνώστη για ‘’λύση και λύτρωση’’.
Στην πρώτη ενότητα ‘’Επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα’’ συναντούμε ποιήματα όπου η νατουραλιστική σκηνοθεσία εμβολίζεται από πυρήνες λυρικών στίχων, που απογειώνουν και φωτίζουν τις σκιές που ρίχνουν τα ‘’βαριά’’ θέματα. Διαβάζω από το ποίημα ‘’Βρεγμένη’’ (σελ. 14) ένα απόσπασμα.
Στο ‘’Greek Pride’’ (σελ. 24) το θέμα είναι το brain drain, η φυγή των νέων μας στο εξωτερικό, που συμπυκνώνεται στην πέμπτη στροφή του μόνου έμμετρου ποιήματος.
Στη δεύτερη ενότητα ‘’Missing Alert’’ ο πυρήνας είναι η Γυναίκα σε όλες τις εκφράσεις και εκφάνσεις της στη διαχρονία της ανθρώπινης ιστορίας και μυθολογίας. Δείγματος χάριν η καταληκτική στροφή του ποιήματος ‘’Γηναίκα’’ (σελ. 31).
‘’Τηρείτε τις αποστάσεις ασφαλείας’’ είναι η τρίτη ενότητα, όπου το πρόβλημα της απόστασης μεταξύ των ανθρώπων, η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας, οι ‘’ορθολογιστικές σιωπές’’, τα ‘’φιμωμένα φιλιά’’ βρίσκουν τη θέση τους μέσα στο ποιητικό κουκούλι, πλέκοντας τον ιστό της μοναξιάς. Διαβάζω από το ποίημα ‘’Αρχαιολογία’’ (σελ. 50)
Στην ενότητα ‘’Ο συνδρομητής που καλέσατε δεν είναι διαθέσιμος’’ το θέμα είναι η διαχείριση του θανάτου, που πολύ λιτά μάς εισάγει το πρώτο ποίημα με τίτλο ‘’Το πρόβλημα με τους πεθαμένους’’ (σελ. 53).
‘’Έχετε μη αναγνωσμένα μηνύματα’’ τιτλοφορείται η πέμπτη ενότητα. Εδώ συναντούμε δύο ποιήματα αφιερωμένα στον πατέρα και την γιαγιά της ποιήτριας και ένα ποίημα ποιητικής με τον τίτλο ‘’Λέξεις’’, όπου η φιλόλογος εκθέτει την άποψή της για τη λειτουργία και τον ρόλο των λέξεων ως πρώτης ύλης του ποιήματος. Διαβάζω (σελ. 78-79).
‘’Το υπόλοιπό σας δεν επαρκεί’’ , τελευταία ενότητα με δεκατρία ποιήματα. Ποιήματα που απευθύνονται στον Άλλον ( αντικείμενο πόθου, εραστή ή άνθρωπο γενικά) απλώνοντας το χέρι για στήριξη, βοήθεια ή απελπισμένο χάδι. Χαρακτηριστικό το πρώτο ποίημα σε δύο μέρη ‘’Η απόστροφος’’ (σελ. 83).
Στο ποίημα ‘’Γυμνή σκηνογραφία’’ (σελ. 95) περιγράφεται μια μετάπτωση ενός γεμάτου έρωτα και ζωή τοπίου σε ένα φθίνον‘’κανονικό’’ τοπίο, όπου είναι η απούσα η χαρά της ζωής.
Και η συλλογή κλείνει με το ποίημα ‘’Δεν προλαβαίνουμε [Αντί επιλόγου]’’ (σελ. 98). Διαβάζω το πρώτο και το τελευταίο μέρος.
Η Σοφία Μιμιλίδου με αυτή την δεύτερη κατάθεσή της στην ποίηση εγγράφει θετικές εντυπώσεις , που προοιωνίζονται τις επόμενες εργασίες της. Έχοντας κατακτήσει την γλωσσική σκευή της κάνει βήματα προσεκτικά, μπολιάζοντας την νεανική της ευαισθησία με σκληρά θέματα, που ελπίζω να την απελευθερώσουν περαιτέρω.
Η ανάγκη της επαφής, της επικοινωνίας με τον άλλο, μέσα σε μια διολισθαίνουσα στην μοναχικότητα κοινωνία, είναι έντονα διατυπωμένη και σαφής. Η δυσκολία προσέγγισης ή ακόμα και οικειοποίησης του άλλου προσκρούει στα υψωμένα τείχη του κι έτσι καταλήγει σε μια κατάσταση ‘’ελπίζουσας απελπισίας’’.
Η σκηνοθεσία ενός ποιήματος, είτε περιγράφει ρεαλιστικά ή νατουραλιστικά, είτε στοχάζεται οφείλει να οδηγεί σε μια κορύφωση ή σε μια λύση. Έτσι αφήνει στον αναγνώστη μια ισχυρή εντύπωση και βοηθά στην κατάκτησή του.
Η Σοφία δικαιωματικά μπορεί να ενταχθεί στο σινάφι των νέων ποιητριών-ποιητών, που ανανεώνουν τον ελληνικό ποιητικό λόγο και εγγράφουν υποθήκες και προσδοκίες.
Καλοτάξιδο το νέο σου σκαρί στην όχι και τόσο ήρεμη θάλασσα της εγχώριας λογοτεχνίας!
Θοδωρής Σαρηγκιόλης / Έδεσσα / 10 Ιαν. 2026
