Πριν κάμποσες μέρες διάβαζα σ’ ένα άρθρο ότι η Μεσόγειος είναι ένα απέραντο νεκροταφείο. Χαμένοι στα νερά της πλήθος προσφύγων στην προσπάθειά τους να βρουν καλύτερες συνθήκες ζωής. Τα πλοία των εμπόρων ανθρώπων τις περισσότερες φορές είναι σαπιοκάραβα και οι καπετάνιοι τους δεν ενδιαφέρονται για το φορτίο τους. Άλλωστε τα λεφτά έχουν ήδη δοθεί και κανένα λάθος δεν αναγνωρίζεται μετά την απομάκρυνση απ’ το ταμείο.
Όλοι έχουμε ανατριχιάσει με τα μικρά ή μεγάλα ναυάγια στα νερά της Μεσογείου. Ποιος ξεχνάει τη Λαμπεντούζα ή την Πύλο; Με τόσους πολλούς νεκρούς… Γυναίκες, παιδιά, βρέφη, άντρες… Παιδιά… καμιά συμπόνια για την ομορφιά του κόσμου. Για τα πλάσματα του Θεού.
Δεν σταματάει όμως η αδικία εκεί. Οι έμποροι ανθρώπων δεν σταματούν την εκμετάλλευση γιατί το όνειρο για μια καλύτερη ζωή, την οποία θα εξασφαλίσει η Δύση, δεν σταματάει να υπάρχει. Χιλιάδες δολάρια ή ευρώ προκειμένου να εξασφαλίσουν μια θέση σ’ ένα από τα καΐκια του θανάτου, σ’ ένα από τα πλοιάρια που θα φύγει από τα παράλια της Τουρκίας προς τη χώρα μας και θ’ ανοίξει τον δρόμο προς ένα μέλλον “λαμπρό”! Οι κίνδυνοι; Πολλοί! Αλλά μπροστά στο δέλεαρ της ελευθερίας από μια χώρα μητριά, ποιος θα φοβηθεί να περάσει τη θάλασσα; Μα δεν ξέρουν ότι στα ελληνικά χωρικά ύδατα τους περιμένει το λιμενικό ή κι αν το ξέρουν, ελπίζουν ότι θα τους μαζέψουν και θα σωθούν. Δεν φαντάζονται ότι τους περιμένει ο θάνατος και, κυρίως, δεν υποπτεύονται ότι μπορεί ένα σκάφος του λιμενικού μπορεί να εμβολίσει το σκάφος στο οποίο επιβαίνουν.
Είναι πολλοί αυτοί που θα πουν “καλά να πάθουν, να μείνουν στη χώρα τους! Τι θέλουν εδώ; Όλοι εδώ μαζεύτηκαν!” κι άλλα τέτοια απάνθρωπα σχόλια. Το θέμα είναι ότι οι άνθρωποι που ξεκινούν να περάσουν τα σύνορα, δεν ονειρεύονται να εγκλωβιστούν στην Ελλάδα. Στόχος τους είναι η Ευρώπη… Το μείζον ζήτημα όμως δεν είναι πού πάνε και γιατί. Είναι η στάση μας απέναντι στους ανθρώπους αυτούς. Μάλιστα, όταν θες να λέγεσαι και χριστιανός, – αυτό για κάποιους απ’ αυτούς που διαμαρτύρονται – οφείλεις να δεχτείς και να προσφέρεις σ’ αυτούς τους ταλαιπωρημένους και καταφρονημένους ακόμη κι απ’ το υστέρημά σου! Όχι να τσιρίζεις ότι ήρθαν να σου πάρουν τη γη, τις δουλειές και δεν ξέρω τι άλλο…
Στο πρόσφατο ναυάγιο της Χίου ντράπηκε και η ντροπή. Απ’ ό,τι φαίνεται το λιμενικό εμβόλισε το πλοίο στο οποίο επέβαιναν οι πρόσφυγες με αποτέλεσμα να έχουμε ένα πολύνεκρο ναυάγιο, ανθρώπους με σοβαρά τραύματα που δείχνουν ότι υπήρξε σύγκρουση σοβαρή κι ένα λιμενικό που κάνει ό,τι μπορεί για να μη φανούν οι ευθύνες του.
Χαρακτηριστική είναι η δήλωση ενός διασώστη ότι ακόμη κι αν φορούσαν σωσίβια δεν θα γλίτωναν λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης. Ότι υπήρξε σφοδρή σύγκρουση διαπιστώθηκε κι από τους ιατροδικαστές και νεκροτόμους που εξέτασαν τις σορούς των νεκρών.
Αυτό που δεν χωράει το μυαλό μου είναι το ότι το πλοίο του λιμενικού εμβόλισε τη λέμβο των προσφύγων. Δεν έχει κάποια λογική εξήγηση. Δεν ήταν Τούρκοι κομάντος που έκαναν απόβαση στο νησί της Χίου ή σε κάποια βραχονησίδα! Άνθρωποι δυστυχισμένοι ήταν. Μάνες εγκυμονούσες ήταν που έχασαν τα έμβρυα τους… Είναι αδιανόητο. Η ζούγκλα έχει δικαιότερους κανόνες για να λειτουργεί. Αυτό είναι μια μαύρη σελίδα στην ιστορία του λιμενικού σώματος.
Αναρωτιέμαι αν η εντολή του Χριστού, το “Αγαπάτε αλλήλους”, το έχουμε κατανοήσει. Δεν νομίζω. Αλλιώς θα ήταν διαφορετική η ζωή μας. Θα αναγνωρίζαμε την αξία του Άλλου ως πρόσωπο κι ως εικόνα Θεού – ασχέτως θρησκεύματος – και θα ήμασταν όχι απλώς ανεκτικοί στη διαφορετικότητα αλλά θα δείχναμε αληθινή συμπόνια και πραγματική αγάπη. Άλλωστε το να αγαπήσουμε τον πλησίον μας έχει ουσία όταν αγαπήσουμε αυτόν που απορρίπτουμε, που φοβόμαστε, που δεν γνωρίζουμε και δεν θέλουμε, τον Άλλο, αυτόν τον παράξενο που μας κοιτάζει περίεργα γιατί κι αυτός μας φοβάται και δεν μας γνωρίζει. Που είναι αδύναμος και κρυώνει.
Δεν ξέρω αν θα σταματήσουν τα ναυάγια να μαυρίζουν τη Μεσόγειο. Να μαυρίζουν το Αιγαίο! Η θάλασσα υποδέχεται κορμιά αιώνες τώρα. Από τα αρχαία ναυάγια. Αυτόν τον πολιτισμό θανάτου δεν τον θέλω. Που βυθίζει τον αδύναμο γιατί τον θεωρεί περιττό ή βλαβερό για το σύστημα. Που θεωρεί ότι δεν έχει καμιά αξία και πατάει κάτω την ανθρωπιά σαν κουρέλι. Δεν με εκφράζει αυτή η στάση ζωής. Θέλω να κολυμπάω σε νερά καθαρά, όχι σε νερά γεμάτα πτώματα. Θέλω να βλέπω χαρούμενους ανθρώπους κι όχι λείψανα ανθρώπων στις διάφορες δομές προσφύγων. Αντί η Ευρώπη και η χώρα μας να χρησιμοποιεί βία εναντίον των ανθρώπων, ας ενισχύσουν τις πρώτες βοήθειες και στη συνέχεια ας δουν τα αιτήματα για άσυλο. Ας κάνουν κάτι που θα αλλάξει αυτή την τραγική κατάσταση! Είναι ζήτημα ανθρωπιάς!
Θέλω να ελπίζω ότι οι άνθρωποι θα αλλάξουν συμπεριφορά απέναντι στον αναγκεμένο, στον πονεμένο και στον ξεριζωμένο. Θέλω να ελπίζω ότι οι διακινητές θα πάψουν να ρίχνουν ανθρώπους στη θάλασσα. Και βέβαια ότι δεν θα ξαναγίνει ποτέ κάτι ανάλογο με το λιμενικό σώμα.
