You are currently viewing Βάλια Ζαπώνη: Δέσποινα Καϊτατζή Χουλιούμη, Σφιχταγκαλιάσματα και φτερουγίσματα. Εκδ. ΑΩ

Βάλια Ζαπώνη: Δέσποινα Καϊτατζή Χουλιούμη, Σφιχταγκαλιάσματα και φτερουγίσματα. Εκδ. ΑΩ

Στο προηγούμενο βιβλίο της  «Ο τόπος μέσα μας» η Δέσποινα Χουλιούμη καταπιάνεται με το τραύμα της μετανάστευσης και  της απομάκρυνσης από την πατρογονική εστία  ενώ  τα βιώματα της ξενιτιάς διαχέουν ολόκληρο το έργο της. Και στο καινούριο της βιβλίο την  απασχολεί πάλι  η ξενιτιά, η εγκατάλειψη του σπιτιού και της οικογένειας. Ο Λεωνίδας ,μετανάστης στο Μόναχο κουβαλάει στην ψυχή του και στο μυαλό ,  το χωριό του, το χαμό του μικρού αδελφού και την όμορφη Μαριώ την γειτονοπούλα που με τις φαντασιώσεις του την έπαιρνε αγκαλιά και την κοίμιζε στο κρύο κρεβάτι του. Η έλλειψη συντροφιάς ,θαλπωρής στην ξενιτιά τον έχει αγριέψει, τον μετέτρεψε σε μισάνθρωπο και το δριμύ κατηγορώ της μάνας του για τον πνιγμό του αδελφού του το σέρνει πάνω του σα  βαριά καταδίκη.  Εδώ να σημειώσουμε πως το συγγραφικό εύρημα του δυστυχήματος στα Σκόπια δίνει τραγική διάσταση στο βιβλίο, μια διέξοδο στο αδιέξοδο του Λεωνίδα μια και τον οδηγεί στην ψυχιατρική κλινική, όπου το μητρικό χάδι και ψιθύρισμα θα απαλύνει τα ψυχικά τραύματα του.

Όμως όλο το βιβλίο αποτελεί έναν Υμνο στη γυναίκα. Στη γυναίκα της ελληνικής επαρχίας από τα μέσα του περασμένου αιώνα ως τις μέρες μας.  Ξεκινώντας από τη Δήμητρα η συγγραφέας περνάει στις κόρες της και μας αφηγείται με περίσσεια μαεστρία τα βάσανα τους, τα μπλεξίματα τους, τα όνειρα τους, τις ματαιώσεις τους, την απελπισία τους.   Στο πρώτο από τα επτά αυτοτελή αποσπάσματα η Χουλιούμη πατώντας πάνω στο γνωστό έργο του  Γιώργου Βιζυηνού «Το μόνο της ζωής του ταξίδειο» μας αναλύει τους δισταγμούς, τις αμφιβολίες της Δήμητρας που δέχεται μια αναπάντεχη πρόσκληση-πρόκληση από τον ίδιο τον άντρα της,να τον συνοδεύσει στο ταξίδι του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Κι αρχίζουν οι εσωτερικές συγκρούσεις και τα ερωτηματικά . Που θ΄ αφήσει τα παιδιά της, τα ζώα, ποιος θα κάνει την λάτρα του σπιτιού, τώρα που θα λείψει δυό μέρες; Έπειτα είναι κι η πεθερά, βλοσυρή φυσιογνωμία που ο λαός μας την παριστάνει στα δημοτικά μας τραγούδια να μαγειρεύει φαγάκια με φαρμάκι από οχιά κι αστρίτη για να καταδείξει τη δηλητηριώδη συμπεριφορά της. Η Δήμητρα κάνει την μικρή επανάσταση της κι ακολουθεί το Διγενή τον άντρα της στο πρώτο ταξίδι της ζωής της, βάζοντας ένα μικρό λιθαράκι στην απελευθέρωση της γυναίκας. Στο προξενιό το άλλο απόσπασμα του βιβλίου η συγγραφέας ξεπερνάει τον εαυτό της. Με ύφος δραματικό και με περισσή μαεστρία μας αφηγείται την υπέρμετρη δυστυχία της καλόγνωμης, υπάκουης κι εργατικής Τούλας που σύρεται στην κυριολεξία ως πρόβατον επί σφαγή σ΄ένα γάμο, όπου ο άντρας της είναι αδιάφορος και υποκύπτει στο προξενιό, ενώ απέξω λίγο πιο πέρα την περιμένει ο πρίγκιπας με τα γκριζοπράσινα μάτια και την περίσσια ομορφιά. Ταυτόχρονα ξεπροβάλλει το νοσηρό περιβάλλον της επαρχίας που πνίγει τον άνθρωπο, σφίγγει σαν τανάλια τους νέους και τους δημιουργεί ανεπούλωτα τραύματα. Οι αναρίθμητες βόλτες στον κεντρικό δρόμο του χωριού, το λεγόμενο νυφοπάζαρο, τα προικοσύμφωνα, ο σπιούνος που την περίοδο της Χούντας πρόδιδε τους πάντες για τα πάντα, οι γάμοι με τους Αλβανούς μετανάστες, η συνεχής ενασχόληση των γυναικών με το εργόχειρο σαν μέσο εκτόνωσης κι ονειροφαντασίας των γυναικών περιγράφονται από τη συγγραφέα με τρόπο εναργή, καθάριο και ξεκάθαρο.    Λες κι ανοίγει η αυλαία και στη σκηνή παρουσιάζονται η Δήμητρα, η Αριστούλα, η Μαρίνα, η Πάτρα και αρχίζουν να υποδύονται τους ρόλους που τους έλαχαν στη ζωή ,ρόλοι πολλές φορές σκληροί ,απεχθείς ασήκωτοι για τις εύθραυστες πλάτες τους.   Όμως το αισιόδοξο μήνυμα έρχεται στο τέλος του βιβλίου «Ποτέ να μη το βάλεις κάτω παιδί μου .Ο χορός της ζωής θέλει μεράκι, απαντοχή και κουράγιο» Αυτός είναι κι ο απώτερος στόχος της συγγραφέως . Να μας δείξει με ενάργεια, καθαρότητα και με μια γλώσσα στέρεη γεμάτη μεταφορές και παρομοιώσεις τον κύκλο της ζωής που τον χορεύουμε με σφιχταγκαλιάσματα και φτερουγίσματα. Την ευχαριστούμε κι ολόψυχες ευχές για καλοτάξιδες θάλασσες.

 

 

 

Βάλια Ζαπώνη, φιλόλογος

Αφήστε μια απάντηση

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.