Άλλη μία λέξη της αρχαίας Ελληνικής κατασκευασμένη από την ποιητική γλώσσα με ανάγλυφη παραστατικότητα είναι το επίθετο νιφόβολος-ον. Σχηματίστηκε από το ουσιαστικό νιφάς-άδος (ἡ) = νιφάδα, τουλούπα χιονιού και…
Άλλη μία έκφραση, δηλωτική αυτή του χρονικού διαστήματος στην αρχή του ύπνου ( το πρωτοΰπνι), που έχει περάσει αναλλοίωτη από την αρχαία στη νέα ελληνική γλώσσα, όπως θα δούμε…
Αυτός που ξέρει να κολυμπάει λέγεται, ως γνωστόν, κολυμβητής (κολυμβήτρια). Για την αντίθετη όμως έννοια η Νεοελληνική γλώσσα δεν διαθέτει αντίστοιχη μονολεκτική διατύπωση, και εξ αυτού εκφραζόμαστε περιφραστικά·…
Το μελωδικό επίθετο μυρόπνοος-ον (συνηρημένο μυρόπνους-ουν) είναι σύνθετο· σχηματίζεται από το ουσιαστικό μύρον (τό) και το ρήμα πνέω, και σημαίνει «αυτ(ός) που πνέει μύρα», «ο ευωδιαστός». Παρακάτω θα δούμε…
Η φράση αυτή που τη χρησιμοποιούμε μεταφορικά για να δηλώσουμε ότι κάποιος καθίσταται άτονος, αδρανής από κόπωση, συγκίνηση ή φόβο έχει επιβιώσει ώς τις μέρες μας από τους αρχαίους χρόνους,…
«ΟΡΦΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ. ΄Ερωτος». Μετάφραση Δ.Π. Παπαδίτσας — Ε. Λαδιά Κικλήσκω μέγαν, ἁγνόν, ἐράσμιον, ἡδὺν Ἔρωτα, τοξαλκῆ, πτερόεντα, πυρίδρομον, εὔδρομον ὁρμῆι, συμπαίζοντα θεοῖς ἠδὲ θνητοῖς ἀνθρώποις, εὐπάλαμον, διφυῆ, πάντων κληῖδας…
Το ουσιαστικό «γαργάρα» της καθομιλουμένης σχηματίστηκε από το ηχομιμητικό (από τον ήχο γαρ-γαρ) ρήμα γαργαρίζω-ἀναγαργαρίζω,1 το οποίο σημαίνει κάνω γαργάρα. Στους Δειπνοσοφιστές ο Αθήναιος αναφέρεται σε έναν καλοφαγά που παράγγελνε στους μαγείρους…
Άλλος ένας πίνακας ζωγραφικής αναδύεται μπροστά στα μάτια μας με το θαυμάσιο αυτό ποιητικό επίθετο που το συναντούμε στον Προμηθέα Δεσμώτη του Αισχύλου, του μεγαλόπνοου δραματουργού, ο οποίος, όπως έχουμε…
Οι παραπάνω δύο φράσεις έχουν διασωθεί από τα αρχαία Ελληνικά και έχουν περάσει στη νεοελληνική με την αυτούσια αρχική τους μορφή. Και κατά πρώτον: « ΄Αμ’ έπος, άμ’ έργον», παροιμιακή…
Ο λόξυγγας ή λόξιγκας είναι ἡ λὺγξ-γγὸς των αρχαίων. Κατά μία εκδοχή η δυσετυμολόγητη λέξη λόξυγγας-λόξιγκας σχηματίστηκε από τον αμάρτυρο τύπο κλόξ-υγγας ← κλῶξος, ρηματικό ουσιαστικό τού αρχαίου κλώζω= κρώζω,…
Σε ένα πρόσφατο άρθρο μας1 παρουσιάσαμε κάποιες ωραίες λέξεις της αρχαίας Ελληνικής, σύνθετες με πρώτο συνθετικό το ουσιαστικό ἄνθος. Στο παρόν κείμενο συνεχίζουμε το κορφολόγημα από τον πολυάνθεμο αρχαιοελληνικό γλωσσικό…
Στη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της ελληνικής γλώσσας, κάποιες εκφράσεις διατηρούνται στη Νέα Ελληνική με αυτούσια την αρχική μορφή τους· άλλες όμως έχουν επιβιώσει ώς τις μέρες μας μορφολογικά…
